روستای آب اسک یکی از ییلاقات دیدنی استان مازندران و لاریجان آمل است که بهخاطر طبیعت بکر کوهستانی و آیینهای سنتی و کهن شهرت دارد. وجود چشمههای آب گرم طبیعی با املاح معدنی فراوان، آب اسک را به یکی از مقاصد محبوب علاقهمندان به گردشگری درمانی تبدیل کرده است؛ چشمههایی که برای آرامسازی دردهای مفصلی و بهبود مشکلات پوستی مفید هستند. علاوهبر طبیعت زیبایش، آیین کهن«برفچال»که هرساله در اردیبهشت برگزار میشود، به آب اسک هویت فرهنگی منحصربهفردی بخشیده و توجه بسیاری از علاقهمندان به سنتهای محلی را جلب میکند.
روستای آب اسک کجاست؟
آب اسک در ناحیه بالادست لاریجان و در مسیر کوهستانی آمل – تهران واقع شدهاست. این روستا که حدود ۸۵ کیلومتر از شهر آمل فاصله دارد؛ از سمت شمال به دامنههای کوه لَزیر و چشماندازهای باشکوه دماوند میرسد و در جنوب، راه آن به روستاهایی چون ایرا ادامه پیدا میکند. از طرف شرق، این روستا با شهر رینه هم مرز است و در غرب آن روستای پلور قرار دارد. همچنین در جنوبشرقی آن، روستای نیاک جای گرفتهاست.
| فاصله روستای آب اسک از تهران | حدود ۱۰۰ کیلومتر (حدود ۲ ساعت رانندگی) |
| فاصله روستای آب اسک از آمل | حدود ۸۵ کیلومتر (حدود ۱ ساعت و ۲۰ دقیقه رانندگی) |
| نزدیکترین شهر به روستای آب اسک | رینه (حدود ۱۵ کیلومتر – ۲۰دقیقه رانندگی) |
مسیر دسترسی به روستای آب اسک
| مبدا تهران | شروع حرکت از شرق تهران به سمت جاده هراز عبور از شهرهای پردیس ← بومهن ← رودهن ← آبعلی حرکت در جاده هراز به سمت آمل و رسیدن به نزدیکی روستای پلور← روستای آب اسک |
| مبدا مشهد | حرکت از جاده مشهد ← سمنان ← تهران از شرق تهران وارد مسیر آمل شوید عبور از شهرهای پردیس ← بومهن ← رودهن ← آبعلی به سمت آمل عبور از روستای پلور← روستای آب اسک |
موقعیت روستای آب اسک روی نقشه
برای مشاهده مسیرهای دسترسی روی دکمه مسیریابی با گوگل مپ کلیک نمایید. سپس در صفحه باز شده در باکس مبدا، شهر خود را بنویسید و در باکس مقصد نیز به صورت پیشفرض نام روستا نوشتهشدهاست. حالا میتوانید مسیرهای دسترسی به روستای موردنظر را مشاهده نمایید.
بهترین زمان بازدید از روستای آب اسک
آبوهوای مطبوع و خنک روستای آب اسک باعث شده این منطقه در بیشتر ماههای سال جذابیت خاصی برای سفر داشتهباشد. اگر علاقهمند به تماشای آیینهای سنتی هستید، فصل بهار و اوایل اردیبهشت بهترین زمان حضور در روستا است. در ماههای گرم سال آب اسک بهعنوان یک ییلاق خوشهوا شناخته میشود.
تاریخچه روستای آب اسک
وجود منابع تاریخی، از جمله تاریخ طبرستان، نشان میدهد که این روستا پیشینه ای کهن دارد و در برخی منابع قدمت آن حدود ۱۲۰۰ سال برآورد شدهاست. وجود گوردخمههای تاریخی و قرارگیری این روستا در مسیر راه باستانی ابریشم نشان میدهد که آب اسک در گذشته جایگاهی مهم و استراتژیک داشتهاست. آثار پراکندهای که در اطراف روستا کشف شده، بیانگر آن است که اقوام گوناگون در دورههای مختلف در این منطقه سکونت داشتهاند.
درباره نام این روستا دیدگاههای متفاوتی مطرح شدهاست. برخی نوشتهها اشاره میکنند که نام کهن آن «اشک» بوده و احتمال میدهند این نام با اشک یکم، بنیانگذار سلسله اشکانی ارتباط داشتهباشد. درگذر زمان و بر اثر تغییرات زبانی، واژه «اشک» شکل تازهای به خود گرفته و به «اِسک» تبدیل شدهاست. افزوده شدن واژه «آب» نیز به دلیل فراوانی چشمهها و منابع آبی این ناحیه بوده و در نهایت نام امروزی آب اسک شکل گرفتهاست.
جشن ها و آیین های روستای آب اسک
-
مراسم برفچال
در مراسم سنتی برفچال، اهالی روستاهای آب اسک و نیاک گردهم میآیند تا برفهای باقیمانده از زمستان را از ارتفاعات جمعآوری کرده و در گودالی بزرگ در دامنه کوه دماوند ذخیره کنند. پس از آنکه گودال با لایههای برف کاملا پر شد، دهانه آن بسته میشود و شرکتکنندگان نماز ظهر را بهصورت جماعت در دل طبیعت برپا میکنند. سپس سفرههای نذری گسترده میشود و مردم و مهمانان با غذاهای محلی و نذریهای آمادهشده توسط اهالی پذیرایی میشوند.
-
مراسم زن شاهی
هر ساله در یکی از روزهای بهار تمام مردان روستا برای شرکت در آیین برفچال روستا را ترک میکنند. در این روز زنان مدیریت امور روستا را برعهده میگیرند؛ به همین دلیل این آیین «زنشاهی» نام گرفتهاست. در طول اجرای این مراسم هیچ مردی در محدوده روستا حضور ندارد و همین موضوع خاصبودن این سنت دیرینه را پررنگ میکند.
جاذبههای گردشگری روستای آب اسک
-
چشمههای آبگرم
آبگرمهای روستای آب اسک از جاذبههای طبیعی این منطقه هستند و به دلیل خواص درمانی، هر ساله علاقهمندان فراوانی را جذب میکنند. این چشمهها که از دل زمین میجوشند، سرشار از مواد معدنی و ترکیبات گوگردیاند و به همین دلیل، آب آنها خاصیت آرامبخش و درمانی دارد. در این منطقه امکان استفاده از استخرهای روباز و سرپوشیده فراهم شده و گردشگران میتوانند بهصورت خانوادگی یا انفرادی از آبگرمها بهره ببرند. برخی از این مجموعهها دارای خدمات پایه مانند دوش، رختکن و محل استراحت هستند که شرایط استفاده را برای مسافران آسانتر میکند. از چشمه های معروف این منطقه می توان به چشمه آب نادعلی، چشمه زاغ چشمه، چشمه قل قله سر و چشمه آب فرنگی (آب آهن) اشاره کرد که برای درمان بیماریهای زیادی مانند پوست، اعصابوروان، گوارشی، کمخونی، ریوی، قلبی، عفونت مجاری تنفسی، بیماریهای جلدی و مفصلی کاربرد دارند.
-
دریاچه امامزاده علی
این دریاچه که در بخش غربی روستا قرار گرفته، بر اثر یک زمینلغزش بزرگ در سال ۱۳۷۷ شکل گرفتهاست. طول تقریبی آن به ۹۰۰ متر و عرض آن به حدود ۱۳۰ متر میرسد و به همین دلیل به یکی از جاذبههای طبیعی مهم منطقه تبدیل شدهاست. اگر به ماهیگیری علاقه دارید، این مکان فرصتی فوقالعاده برای صید قزلآلای خالقرمز و قزلآلای رنگینکمانی فراهم میکند.
-
رودخانه هراز
روستای آب اسک در مسیر رودخانه هراز قرار دارد؛ رودخانهای که با جریان دائمی آب و مناظر سرسبز اطرافش، جلوهای خاص به این منطقه بخشیدهاست.
-
غار کافر کلی
این غارهای دستکَند که به گوردخمه نیز مشهورند در نزدیکی روستای آب اسک قرار دارند و در دل صخرههای مرتفع هراز واقع شدهاند. این غار با وجود شاخهها و مسیرهای فرعی متعدد، حدود ۳۷۰ متر طول دارد و ورودی آن دهانهای بزرگ و مرتفع است. برای رسیدن به این غار دیدنی، باید وارد بخش میانی دره هراز شوید و از روستا حدود یک ساعت در امتداد دامنهها و کنار رودخانه هراز پیادهروی کنید. مسیر کمی ناهموار است و داشتن مهارت اولیه کوهپیمایی ضروری میباشد.
-
قله دماوند
در فاصلهای حدود ۲۰ کیلومتری از روستای آب اسک، جبهه جنوبی قله دماوند قرار گرفتهاست. این نزدیکی باعث شده روستای آب اسک به یکی از مناسبترین مناطق برای شروع برنامههای صعود، و مسیرهای کوهنوردی در البرز مرکزی تبدیل شود. مسافران و کوهنوردان میتوانند با اقامت یا توقف در آب اسک، بهراحتی به دامنهها و مسیرهای ارتفاعگیری دماوند دسترسی پیدا کنند و از چشماندازهای بینظیر این بخش از رشتهکوه البرز لذت ببرند.
اقامتگاه و رستوران در روستای آب اسک
اقامت در روستای آب اسک
- اقامتگاه سی سن آمل: خانه سنتی با مساحت ۲ هکتار، ۴ اتاق اقامتی حداکثر ظرفیت برای ۲۰ نفر، سرویس کف خواب، سرویس گرمایشی کرسی، بخاری نفتی و هیزمی، سرویس بهداشتی ایرانی و فرنگی، حمام مشترک، آشپزخانه مشترک با امکانات.
- کلبه غار سی سن: کلبه سنتی با مساحت ۲ هکتار، حداکثر ظرفیت ۴ نفر، ۱ تخت دونفره، ۲ سرویس کفخواب، آشپزخانه مشترک با امکانات، سیستم گرمایشی بخاری برقی و نفتی، سرویس بهداشتی فرنگی، حمام اختصاصی.
- هتل آپارتمان مهرگان: با فراهم کردن امکانات اقامتی مناسب برای مسافرانی که قصد استراحت کوتاهمدت یا اقامت یکروزه در آب اسک را دارند، گزینهای قابلقبول میباشد. موقعیت مناسب، دسترسی راحت به مراکز تفریحی مانند آبگرمهای طبیعی، طبیعت بکر و مسیرهای گردشگری اطراف روستا، این هتلآپارتمان را به یکی از نقاط اقامتپذیر و کارآمد در منطقه آباسک تبدیل کردهاست.
رستوران
در روستای آب اسک امکانات پذیرایی محدود اما کاربردی برای گردشگران فراهم است و مسافران میتوانند در دو رستوران اصلی این منطقه غذاهای محلی و خانگی را تجربه کنند.
- رستوران گلشن هراز: این رستوران با داشتن کیفیت مناسب و خدماتی در سطح درجه دو، از مهمترین گزینههای غذایی در این منطقه به شمار میآید.
- رستوران مهرداد: با درجه سه فعالیت میکند و با وجود امکانات سادهتر، بهعنوان یکی از مراکز پذیرایی آباسک شناخته میشود. این رستوران برای مسافرانی که در مسیر حرکت بوده یا قصد اقامت کوتاهمدت در روستا را دارند، گزینهای در دسترس و مناسب است.
در کنار این دو رستوران، یک کافه محلی نیز در آباسک فعالیت دارد که فضایی صمیمی و کوچک برای استراحت، نوشیدن چای، نوشیدنیهای گرم و گاهی میانوعدههای ساده فراهم میکند. وجود همین تعداد محدود، سبب شده این مراکز پذیرایی نقش مهمی در خدمترسانی به مسافران و گردشگران مسیر هراز ایفا کنند.
سوغات و غذای محلی
سوغات
| کوب | زیراندازی سنتی به نام «کوب» است؛ محصولی دستباف که از نیها و گیاهان خودرو مانند گاله و واش(گیاهانی که معمولا در آببندها و زمینهای مرطوب میرویند) تهیه میشود. دوام بالا، سبک بودن و طبیعی بودن مواد اولیه، این زیرانداز را برای استفاده در خانه و حتی گردشهای روستایی محبوب کرده است. |
| زنبیل و سبد حصیری | برای تولید این محصولات از گیاهانی مانند وران و سازیر استفاده میشود که بهخاطر انعطافپذیری و استحکامشان، انتخاب مناسبی برای ساخت محصولات حصیری هستند. این سبدها برای نگهداری محصولات کشاورزی، دامداری و لوازم روزمره کاربرد دارند. |
| قالیبافی | قالیهای آباسک با پشم طبیعی، رنگهای گیاهی و طرحهای الهامگرفته از طبیعت هراز و دماوند بافته میشوند. نقوش هندسی، بتهجقه، لچک و ترنج و طرحهای روستایی از رایجترین سبکهای بافت در این منطقه هستند. |
| جاجیمچه بافی | در این هنر از نخهای پشمی یا نخی با رنگهای شاد محلی استفاده میشود و محصول نهایی برای روکرسی، رومیزی، تزئین خانه، بقچه و زیرانداز کاربرد دارد. |
| سوزندوزی | سوزندوزی از هنرهای دختران و زنان آباسک است که بیشتر برای تزئین لباسهای محلی، دستمالها، روسریها و پارچههای سنتی مورد استفاده قرار میگیرد. |
| محصولات باغی | مانند گیلاس، آلبالو، گردو، سیب، گلابی، زرد آلو. |
غذای محلی
در سفر به روستای آباسک، تجربه غذاهای محلی یکی از لذتهایی است که نباید از آن غافل شد. هرچند این روستا تنوعی از خوراکهای اصیل مازندرانی را در دل خود دارد، اما کیفیت و طعم خانگی غذاها چیزی است که گردشگران را شگفتزده میکند. در رستورانها و اقامتگاههای محلی میتوانید طعم غذاهایی مانند مرغ شکمپرِ ترش، آغوز مسما، انواع خورشتهای اناری، نازخاتون تازه، و آشهای محلی چون بشتهواش را امتحان کنید؛ غذاهایی که با سبزیجات بومی، گردو، انار و طعمدهندههای سنتی منطقه تهیه میشوند و حس واقعی سفر به مازندران را منتقل میکنند. اگر بهدنبال تجربهای اصیلتر هستید، توصیه میشود سری به رستورانهای کوچک خانوادگی یا اقامتگاههای بومگردی بزنید؛ جایی که طعم واقعی آشپزی روستایی در فضایی کاملاً گرم و محلی ارائه میشود.
نکات ضروری برای سفر به آب اسک
- بررسی وضعیت جاده و شرایط آب و هوایی قبل از سفر
- لباس گرم، کفش مناسب پیادهروی و کوهنوردی، کیسه خواب یا پتو
- لوازم شخصی مثل حوله، وسایل بهداشتی و داروهای ضروری
- بطری آب و خوراکی سبک مخصوص پیادهروی
- عینک آفتابی و کرم ضد آفتاب
- چادر مسافرتی و زیرانداز در صورت تمایل به کمپینگ
- پاوربانک، شارژر، پول نقد
- حفظ محیط زیست و همراه داشتن کیسه زباله.