روستای هیر قزوین؛ معرفی جاهای دیدنی و سرزمین زغالاخته
روستای هیر بهعنوان یکی از مهمترین قطبهای تولید زغالاخته در ایران شناخته میشود. زغالاختههای این منطقه به دلیل کیفیت و مرغوبیت بالا، جایگاه ویژهای در میان محصولات باغی کشور دارند. هر سال با آغاز فصل برداشت زغالاخته، حالوهوای روستا تغییر میکند و جشنوارهای با عنوان جشن زغالاخته هیر برگزار میشود. این روستا به دلیل جاذبه های گردشگری فراوان و قطب بودن تولید زغال اخته یکی از بهترین روستاهای گروشگری قزوین بوده که گردشگران زیادی را به سمت خود جذب می کند.
روستای هیر کجاست؟
روستای هیر در بخش رودبار شهرستان قزوین و در محدوده الموت غربی قرار دارد. این روستا در فاصله حدود ۶۵ کیلومتری شمال قزوین و در میان ارتفاعات البرز مرکزی واقع شده است. روستاهای ویار، دربند، سوگا، زردچال، لطر، پراچان، قسطین، میلک، ورگیل و چهارناحیه در محدوده اطراف هیر قرار دارند. این روستا از سمت شمال با ناحیه اشکورات در استان گیلان همجوار است.
| فاصله تهران تا روستای هیر | حدود ۲۱۵ کیلومتر (حدود ۳ ساعت و ۳۰ دقیقه رانندگی) |
| فاصله مشهد تا روستای هیر | حدود ۱۱۴۰ کیلومتر (حدود ۱۳ ساعت رانندگی) |
| فاصله قزوین تا روستای هیر | حدود ۶۵ کیلومتر (حدود ۵۵ دقیقه رانندگی) |
| فاصله رازمیان تا روستای هیر | حدود13 کیلومتر(حدود ۱۵ دقیقه رانندگی) |
مسیر دسترسی به روستای هیر
مبدا قزوین ← طی کردن حدود ۷۰ کیلومتر تا رسیدن به الموت غربی ← عبور از روستاهای باراجین، زرشک، کامان، بهرام آباد، رازمیان، زردچال
– جاده دسترسی به روستا آسفالت است.
– اما جاده دارای پیچ های بسیاری است که باید با احتیاط رانندگی کنید.
– در طول مسیر می توانید از طبیعت سرسبز و چشم نواز سایر روستاها نیز دیدن کنید و لذت ببرید.
موقعیت روستای هیر روی گوگل مپ
برای مشاهده مسیرهای دسترسی روی دکمه مسیریابی با گوگل مپ کلیک نمایید. سپس در صفحه بازشده در باکس مبدا، شهر خود را بنویسید و در باکس مقصد نیز به صورت پیشفرض نام روستا نوشتهشدهاست. حالا میتوانید مسیرهای دسترسی به روستای موردنظر را مشاهده نمایید.
بهترین زمان بازدید از روستای هیر
بهترین زمان بازدید از روستای هیر از اوایل بهار تا اوایل پاییز می باشد. اگر تمایل دارید که در جشنواره برداشت زغال اخته شرکت نمایید حتما اواسط تابستان تا اوایل پاییز را برای سفر به این روستا انتخاب کنید.
تاریخچه روستای هیر
نام هیر را به معنای «آتش» دانستهاند؛ نامی که میتواند بازتابی از پیشینه کهن این روستا باشد. بر اساس برخی روایتها، قدمت هیر به دوران پیش از اسلام بازمیگردد؛ دورهای که آتش در فرهنگ و آیینهای ایران باستان از اهمیت ویژه برخوردار بوده است.
روستای هیر در گذشته دارای آثار و نشانههای تاریخی متعددی بوده، اما متأسفانه در گذر زمان و به دلیل کمتوجهی به حفاظت از این میراث، بخش زیادی از این آثار از میان رفته یا به سرقت رفتهاند. با وجود این، پیشینه تاریخی روستا همچنان بخشی مهم از هویت هیر و جاذبههای فرهنگی آن به شمار میرود.
جاذبه های گردشگری روستای هیر
-
امامزاده شاه رشید
این امامزاده که با نام امامزاده برهان هم شناخته میشود، یکی از جاذبههای مذهبی روستای هیر می باشد. این زیارتگاه در ارتفاعات و در منطقه سرسبز انارت، خارج از بافت اصلی روستا قرار گرفته است.
-
جشنواره زغال اخته
جشنواره زغالاخته هیر یکی از رویدادهای محلی و جذاب منطقه الموت در استان قزوین است که همزمان با آغاز فصل برداشت این محصول برگزار میشود. روستای هیر به دلیل باغهای گسترده زغالاخته و تولید قابلتوجه این میوه، از مهمترین مناطق تولید زغالاخته در کشور به شمار میرود. در سالهایی که باغها محصول مناسبی دارند، میزان برداشت زغالاخته در هیر به حدود ۲۰۰ تن میرسد و محصول تولیدشده راهی بازارهای مختلف ایران میشود.
زمان برگزاری جشنواره معمولاً با فصل برداشت زغالاخته، یعنی از اواخر مردادماه تا پاییز، همزمان است؛ بااینحال تاریخ دقیق برگزاری مراسم ممکن است هر سال متفاوت باشد و از طریق رسانهها و اطلاعرسانیهای رسمی اعلام میشود. بنابراین اگر قصد دارید در جشن زغالاخته هیر شرکت کنید، بهتر است پیش از سفر، تاریخ برگزاری همان سال را بررسی کنید.
فضای جشنواره با اجرای موسیقی و آواهای محلی، برنامههای فرهنگی و عرضه محصولات متنوع تهیهشده از زغالاخته همراه است. از جمله فرآوردههایی که در این مراسم به فروش میرسند میتوان به مربا، لواشک، کنسرو، سس و آبمیوه اشاره کرد. این جشنواره فرصتی مناسب برای گردشگران است تا ضمن آشنایی با فرهنگ و آیینهای بومی منطقه، زغالاخته تازه و فرآوردههای محلی آن را نیز امتحان کنند.
زغالاخته علاوه بر مصرف خوراکی، به دلیل داشتن ترکیبات آنتیاکسیدانی و برخی ویتامینها و مواد معدنی، از میوههای ارزشمند به شمار میرود. البته درباره تأثیر آن بر بیماریهایی مانند فشار خون، بهتر است از بیان ادعاهای قطعی پزشکی خودداری شود و مصرف آن را جایگزین درمان یا توصیه پزشک ندانیم.
-
چشمه وَگُل
این چشمه یکی از چشمههای منطقه هیر است که آب آن به دلیل گوارایی و سبکی مورد توجه قرار گرفته است. آب این چشمه با نام تجاری «وگل» بهصورت بستهبندی عرضه میشود و به نقاط مختلف کشور ارسال میشود.
-
باغات سنتی مناطق «دارستان» و «پیشتین»
دارستان و پیشتین از باغستانهای سنتی و سرسبز روستای هیر هستند که در میان چشماندازهای طبیعی این روستا قرار گرفتهاند. این باغها با درختانی مانند زغالاخته، گردو و فندق پوشیده شدهاند و در کنار پوشش گیاهی متنوع، چشمهسارها و مسیرهای طبیعی، فضای مناسبی برای گشتوگذار و لذت بردن از طبیعت هیر فراهم میکنند.
دارستان بهویژه بهدلیل وجود چشمههای خنک و چشماندازهای طبیعی اطراف آن شناخته میشود. در فصلهای گرم سال، هوای خنک باغستانها و سرسبزی درختان، این مناطق را به یکی از جلوههای زیبای طبیعت هیر تبدیل میکند.
-
دره نینه رود
یکی از مناطق ییلاقی و دیدنی در رودبار قزوین است که در میان ارتفاعات خرمدشت و گونهگول و در نزدیکی روستاهای هیر و ویار قرار دارد. اطراف دره نینهرود را باغهای فندق فرا گرفته و بخشهای مرتفع و شمالی منطقه هم دارای مراتع سرسبز و خوشآبوهوا میباشد. این دره به دلیل مسیر قدیمی رفتوآمد بین قزوین – گیلان از نظر تاریخی هم اهمیت دارد.
-
رودخانه نینه رود
یکی از مهمترین جاذبه های طبیعی دره نینه رود میباشد؛ که از چشمه وگل، جریان مییابد و پس از پیوستن به شاهرود، در ادامه مسیر به حوضه آبریز دریای خزر میریزد. چشمه وگل، سرچشمه رودخانه نینهرود، حدود ۷ کیلومتر شمال روستای هیر و در نزدیکی روستای ویار قرار دارد. رودخانه نینهرود در ادامه مسیر خود از کنار قلعه لمبسر و منطقهای که به «دره انار» شهرت دارد عبور میکند و پس از سیراب کردن باغها و شالیزارهای اطراف رازمیان، به رودخانه شاهرود میپیوندد.
اقامتگاه بومگردی و رستوران در روستای هیر
اقامت در روستای هیر
برای اقامت در روستای هیر، چند گزینه اقامتی در داخل روستا و اطراف آن وجود دارد. با توجه به محدود بودن ظرفیت اقامت، بهتر است پیش از سفر برای رزرو و هماهنگی اقامت با محل موردنظر تماس بگیرید. در ادامه، چند گزینه اقامتی نزدیک به روستا را معرفی میکنیم.
| نام اقامتگاه | موقعیت قرار گیری | توضیحات |
| نسیم تلابن | روستای هیر | اقامتگاه ویلایی |
| اقامتگاه بومگردی باباجعفر | روستای فشک (حدود ۱۰ کیلومتر با روستای هیر فاصله دارد) | دارای ۵ تا اتاق ۱۸ متری کف خواب در ۲ طبقه می باشد که هر اتاق ظرفیت ۸ را دارد. هر ۲ اتاق دارای یک ایوان هستند که سرویس بهداشتی (توالت فرنگی و توالت ایرانی) و حمام اتاق ها در آن قرار دارد و بین اتاق ها به صورت مشترک استفاده می شود. |
رستوران
برای صرف غذا در روستای هیر، گزینههای محدودی وجود دارد و بهتر است پیش از سفر برای اطمینان از فعالیت و ظرفیت غذاخوریها هماهنگ کنید. از گزینههای موجود در روستا شامل این موارد هستند:
- مجموعه گردشگری طلاسر و
- غذاخوری تلابون
همچنین در صورت تمایل میتوانید برای صرف غذا به رازمیان، در نزدیکی هیر، بروید که چند رستوران و غذاخوری در آن فعالیت دارند. اگر قصد دارید در فصلهای شلوغ یا تعطیلات به هیر سفر کنید، بهتر است از قبل برای وعدههای غذایی خود برنامهریزی کنید؛ زیرا امکانات پذیرایی در این منطقه نسبت به شهرها محدودتر است.
سوغات و غذای محلی روستای هیر
زغالاخته را میتوان مهمترین سوغات روستای هیر دانست. این روستا به باغهای زغالاخته و تولید این میوه شناخته میشود و در سالهای گذشته جشنوارهای نیز با محوریت برداشت زغالاخته در هیر برگزار شده است. در فصل برداشت، میتوانید زغالاخته تازه و در سایر زمانها، زغالاخته خشک را از تولیدکنندگان و فروشندگان محلی تهیه کنید.
در کنار زغالاخته، گردو و فندق نیز از محصولات شاخص هیر هستند و گزینههای مناسبی برای خرید بهعنوان سوغات به شمار میروند. زالزالک و ریواس نیز از دیگر محصولات منطقه هستند که در فصل خود میتوان آنها را در هیر و اطراف آن پیدا کرد.
در مورد غذاهای محلی، اطلاعات مستند و مشخصی درباره یک غذای اختصاصی که فقط به روستای هیر نسبت داده شود، در دسترس نیست. با این حال، در سفر به هیر میتوانید غذاهای سنتی منطقه الموت و قزوین را امتحان کنید و از محصولات محلی مانند گردو، فندق و میوههای باغی که بخشی از فرهنگ غذایی منطقه را شکل دادهاند، بهره ببرید.
