روستای لافت قشم: راهنمای سفر به نگین تاریخی خلیج فارس با معماری بادگیرها

روستای لافت یکی از معروف­‌ترین روستاهای گردشگری قشم در استان هرمزگان است. این روستا دارای جاذبه‌­های متعدد تاریخی و طبیعی می­‌باشد که سالیانه گردشگران داخلی و خارجی زیادی را به خود جذب می‌­کند. وجود بادگیرهای سنتی بر فراز خانه­‌های روستا چشم‌­انداز فوق‌­العاده‌­ای را ایجاد کرده­ که یادآور معماری شهر یزد است. این روستا در مجاورت بندر لافت قرار دارد و این موقعیت، جذابیت سفر به این روستا را دوچندان می‌کند. پس با بومیتا همراه باشید تا با این روستای منحصربفرد بیشتر آشنا شوید. زیرا راهنمای سفر جامعی برای سفر شما به این روستا خواهد بود.

«اگر تمایل دارید بدون خواندن، فقط بشنوید و با من به لافت سفر کنید، این پادکست رو گوش بدهید…»

روستای لافت کجاست؟

روستای بندری لافت در شمال غربی جزیره قشم و در آب­‌های خلیج فارس قرار گرفته‌­است. این روستا در شمال شرقی جنگل­‌های حرا واقع شده و به دلیل وجود اسکله لافت در ۷ کیلومتری روستا دسترسی به این جنگل­‌ها از این روستا امکان­‌پذیر است. لازم به توضیح است که فاصله زمینی قشم تا روستای لافت حدود ۵۷ کیلومتر است. با خودرو شخصی یا تاکسی‌های محلی طی کردن این مسیر حدود یک ساعت زمان می‌برد و جاده‌ای آسفالته و قابل دسترس دارد.

موقعیت روستای لافت روی نقشه

برای مشاهده مسیرهای دسترسی روی دکمه مسیریابی با گوگل مپ کلیک نمایید. سپس در صفحه بازشده در باکس مبدا، شهر خود را بنویسید و در باکس مقصد نیز به صورت پیش فرض نام روستا نوشته شده‌است. حالا می‌توانید مسیرهای دسترسی به روستای مورد نظر را مشاهد نمایید.

مسیریابی با گوگل مپ

چک لیست سفر به روستای لافت

در ادامه یک چک لیست کامل از وسایل ضروری و کارهای لازم برای سفر به روستای سنتی لافت پیشنهاد می‌­شود:

مسیر دسترسی به روستای لافت

برای رفتن به روستای لافت ابتدا باید خود را به قشم برسانید که روش­‌های دسترسی به قشم به طور کامل در مقاله مربوط به روستاهای گردشگری قشم توضیح داده شده است. بعد از رسیدن به جزیره قشم دو مسیر کلی برای رسیدن به روستای لافت وجود دارد:

تاریخچه روستای لافت

بنا بر تاریخ شفاهی، روستای لافت دارای قدمت بسیاری طولانی بوده و زمان شکل‌­گیری آن به هزاره اول قبل از میلاد (حدود ۳۰۰۰ سال پیش) می‌­رسد. عده‌­ای معتقدند که اولین سکونتگاه­‌ها در قشم در این روستای شکل گرفته و حتی قشم را با نام لافت می‌­شناختند. جالب است که بدانید در گذشته بندر لافت محلی برای تجارت­‌های بین‌­المللی با کشورهای مختلفی مانند آفریقا و هند بوده به همین دلیل برخی از سالمندان این روستا به زبان‌­های هندی، عربی و انگیسی مسلط هستند.

در مورد علت نام­گذاری روستای لافت اطلاعات مستندی وجود ندارد. فقط برخی منابع اشاره کرده‌­اند که اسم این روستا در ابتدا «یافت» بوده و بعدها به لافت تبدیل شده­‌است. برخی دیگر معتقدند که نام این روستا «آب لفت» به معنای آب شور بوده که بعدها به لافت تغییر یافته­‌است.

بهترین زمان رفتن به روستای دیدنی لافت

در لافت فقط دو حالت آب­‌وهوایی گرم و معتدل را احساس می­‌کنید. در این روستا از زمستان­‌های سرد خبری نیست. هوا از فروردین تا آبان تقریبا گرم و از آذر تا اواخر اسفند هوا تقریبا معتدل می­‌باشد. به همین دلیل اگر تمایل دارید تجربه بیادماندنی از سفر به این روستا داشته باشید پیشنهاد می‌کنیم از اواسط پاییز تا اویل بهار را برای سفر انتخاب نمایید. در عید نوروز این روستا بسیار دیدنی بوده اما از طرفی هم بسیار شلوغ می‌­باشد. به همین دلیل اگر به دنبال آرامش و سکوت هستید سفر در این روزها را به شما پیشنهاد نمی­‌کنیم.

سبک معماری روستای لافت

یکی از عناصر مهم معماری روستای تاریخی لافت وجود بادگیرها بر فراز خانه‌­ها است. برخی از این بادگیرها با اشکال اسلیمی (شکل گیاهان) تزیین شده­‌اند که زیبایی آن­ها را دو چندان کرده‌­است. هدف از ساخت این بادگیرها در گذشته، خنک کردن خانه‌­ها بوده‌­است. در ساخت خانه‌­های قدیمی روستا از خشت و گل و برای سقف آن­‌ها از چوب استفاده شده‌­است. کوچه‌­های روستا در بافت قدیمی باریک بوده و هیچ کوچه بن­‌بست نیست و دسترسی به همه کوچه­‌های روستا امکان‌­پذیر است. روستا دارای دو بافت قدیمی (بافت اصلی روستا) و بافت جدید (شمال و شمال‌­‌شرقی روستا) می­‌باشد.

آداب و رسوم و فرهنگ روستای لافت

روستای لافت علاوه بر جاذبه‌­های متعدد طبیعی دارای جاذبه‌­های فرهنگی مختلف مثل لباس محلی زنان و مردان  و برگذاری آداب‌­ورسوم خاص می‌باشد. این جاذبه‌­های فرهنگی می‌­تواند سفر شما را بیادماندنی­‌تر نماید. در ادامه به این جاذبه‌­ها می‌پردازیم:

لباس­‌های محلی

در روستای لافت مردان و زنان لباس­‌های سنتی خاص خود را دارند. لباس زنان شامل روسری­‌های لیو (عری) و برقع (روبند) است. معمولا دخترانی که مجرد هستند از روبند استفاده نمی­‌کنند. لباس مردان نیز شامل دشداشه و عمامه سفید است که معمولا در مراسم‌­های خاص استفاده می­‌کنند.

مراسم و جشن‌های محلی

مولودی خوانی: مراسم مولودی خوانی ۴ بار در طول سال و در طی مناسبت های خاص و به زبان عربی برگذاری می­‌شود. این مناسبت‌‌ها شامل موارد زیر می‌باشد:

• تولد حضرت محمد (ص) (۱۲ ربیع‌­الاول)
• شب معراج پیامبر (۲۷ رجب)
• عید فطر (۱ شوال)
• عید قربان (۱۰ ذی‌­الحجه)

رقص ازوا: عید قربان و عید فطر از اعیاد مهم در لافت می‌­باشد. به گونه‌­ای که در این اعیاد مردم خانه تکانی کرده و لباس نو می­‌پوشند. یکی از مراسم‌­های این روز رقص ازوا است. این مراسم به عضوا یا زریف­‌خوانی نیز معروف می‌­باشند. در این مراسم ماهیگیران و ناخداها به همراه ساز، دهل و طبل در داخل روستا جمع شده و به رقص و پایکوبی می­‌پردازند. البته این مراسم در جشن‌­های عروسی نیز برگذار می‌­شود.

باسک گویی: نوعی آوازخوانی محلی است که در مراسمات خاص و جشن‌­های عروسی اجرا می­‌شود.

جاذبه‌­های گردشگری روستای لافت

از جاهای دیدنی روستای لافت چه می­‌دانید؟ در روستای لافت جاذبه­‌های متعددی وجود دارد که دیدن آن­ها سفر شما را خاطره‌­انگیز می­‌کند.

۱- جاذبه‌های تاریخی

قلعه نادری

قدمت این قلعه به حدود ۲۵۰ سال پیش باز می­‌گردد و به قلعه نادرشاه نیز معروف است. اگرچه بخش اعظم این قلعه ویران شده‌­‌است. اما بخشی از عناصر آن مانند ۳۰ حلقه چاه، ۳ برکه آب و ۲ انبار قدیمی هنوز وجود دارد.

قلعه پرتغالی‌­ها

این قلعه که به دستور آلفونسو آلبرکرک ساخته شده و در نزدیکی گورستان قدیمی قرار دارد، یکی از جاذبه­‌های روستای لافت قشم می­‌باشد. در واقع این قلعه در سال ۱۵۰۷ میلادی توسط این دریانورد پرتغالی ساخته شد که هنوز آثار آن باقی مانده‌­است. این بنا در آثار ملی ایران به ثبت رسیده­‌است.

چاه‌های تلا یا تلاو

این چاه­‌ها از شناخته شده‌­ترین جاذبه‌­های گردشگری لافت می‌­باشد. برخی از باستان‌­شناسان معتقدند که قدمت این چاه‌­ها به پیش از اسلام و دوران هخامنشیان یا ساسانیان می­‌رسد. این چاه­‌ها به منظور جمع­‌آوری آب باران در فصول پر آب ساخته شده­ و برای تامین آب مورد نیاز روستا مورد استفاده قرار می­‌گرفتند. عمق چاه­‌های تلا بین ۳ تا ۶ متر است و تعداد این چاه‌­ها ۳۳۶ حلقه بوده که در حال حاضر ۳۳ چاه باقی مانده‌­است. جالب است بدانید که هر کدام از این چاه‌­ها اسم‌­های خاص خود را دارند.

آب­‌انبارهای قدیمی

یکی دیگر ازجاذبه‌­های گردشگری لافت آب ابنارهایی با سقف گنبدی و سفید رنگ می‌­باشد. این نوع سقف از تبخیر آب در گرما جلوگیری می‌­کند. بیش از ۳۰ آب انبار در این روستا وجود دارد که محلی برای تامین آب روستا بوده‌­است. اهالی جزیره قشم به آب انبار برکه می­‌گویند که به معنای محلی برای جمع‌­آوری آب است. یکی از معروف‌­ترین این آب‌­انبارها که قدمت آن به ۴۰۰ سال پیش بازمی­‌گردد، برکه سنگی لافت است. این برکه در مجاورت قلعه نادری و چاه­‌ها تلاو واقع شده و دارای ۱۰ متر عمق و ۱۲ متر دهانه می­‌باشد.

گورستان تاریخی

گورستان تاریخی از دیگر جاذبه­‌های روستای لافت محسوب می‌­شود. برخی از قبرهای این گورستان قدمتی بیش از هزار سال دارند. یکی از این گورستان­‌های تاریخی در نزدیکی زیارتگاه سید شمس­‌الدین قرار گرفته که دارای قبرهایی به قدمت ۱۳۰۰ سال است. گورستان دارالمغفره نیز یکی دیگر از گوستان­‌های تاریخی روستا است که در مجاورت زیارتگاه سید حسن منصور واقع شده‌­است. وجود اشکالی از قبیل کوزه، خمره، پارچ و سایر وسایل آب­خوری بر روی این قبرها بیانگر اهمیت آب در میان محلی‌­های می­‌باشد.

اسکله قدیمی لافت

لافت به دلیل موقعیت بندری خود دارای اسکله­‌های متعددی است. اسکله تاریخی لافت که قدمت آن به دوران مادها، هخامنشیان یا ساسانیان می‌­رسد دارای ۱۳۰ متر طول و ضخامت کف آن ۷ متر می‌­باشد. این اسکله تاریخی دارای سنگ‌­های لبه­‌دار است. بسیاری از دادوستدهای محلی، حمل بار و حتی سفرهای دریایی اهالی روستا از طریق این اسکله انجام می‌گرفت. امروزه این اسکله به عنوان یک جاذبه تاریخی محسوب می­‌شود که می‌­توانید با قدم زدن در آن حال‌وهوای روزگار قدیم و دریانوردی سنتی مردم لافت را حس کنید. شما می‌توانید از محلی­‌ها برای پیدا کردن مکان دقیق آن کمک بگیرید.

خانه اربابی لافت

قدمت این خانه تاریخی که توسط «عبدالصمد سلیمانی» یکی از اربابان قشم در گذشته ساخته شده، به دوران قاجاریان و اوایل دوره پهلوی می‌­رسد. دارای بادگیر و معماری سبک جنوب است که دیدن آن خالی از لطف نیست.

اکوموزه لافت

اگر به آشنایی بیشتر با تاریخ، فرهنگ، سبک زندگی و معماری روستای لافت علاقه دارید، دیدن این اکوموزه را از دست ندهید. همچنین در این اکوموزه اتاقی قرار دارد که می­‌توانید بیشتر با عملکرد بادگیرها آشنا شوید.

۲- جاذبه­‌های طبیعی

جنگل‌های حرا: این جنگل­‌ها با وسعتی بیش از ۲۲۰ کیلومتر مربع یکی از مهم‌­ترین جاذبه‌­های طبیعی قشم محسوب می‌شوند که شهرت جهانی دارند. برای رفتن به این جنگل‌­ها باید از روستای لافت قایق اجاره نمایید و معمولا هزینه بین مسافران تقسیم می‌­شود. در این جنگل‌­ها که درختان مانگرو قرار دارد گونه‌­های متعدد جانوری مانند خرچنگ، مار دریایی، لک­‌لک، مرغ ماهی­خوار، مرغ سقا و… نیز زندگی می­‌کنند. در هنگام مد که بخشی از این جنگل­‌ها به زیر آب می‌­روند بسیار دیدنی است.

 سواحل اطراف لافت: ساحل لافت با چشم‌­انداز بی‌­نظیر، یکی از جاذبه­‌های این روستای محسوب می‌­شود. این سواحل مکانی دنج و پر از آرامش است، برای کسانی که به دنبال سکوت و آرامش می­‌گردند مکان فوق­‌العاده‌­ای می‌­باشد. مخصوصا هنگام غروب آفتاب می‌­توانید شاهد جلوه‌­ای از رنگ‌­های متنوع در این سواحل باشید.

نخلستان: وجود نخلستان‌­ها در کنار بادگیرهای روستای لافت چشم­‌انداز بی­‌نظیری را ایجاد می­‌کند. در زیر سایه این نخل‌­ها بنشینید و از طبیعت زیبای لافت لذت ببرید.

بام لافت: یکی دیگر از جاذبه­‌های گردشگری روستای لافت است که از محبوبیت زیادی برخوردار است. زیرا این مکان در حد فاصل بافت جدید و قدیمی روستا واقع شده‌­است. در واقع از این مکان شما می­‌توانید تفاوت دو بافت روستا را تماشا نمایید. در یک طرف خانه­‌های قدیمی و بادگیرهایی بر فراز آن­‌ها و در طرف دیگر خانه‌­هایی مدرن که بادگیر­های کمی در آن­ها استفاده شده‌­است. همچنین چشم‌­اندازی زیبا از خلیج فارس جلوی چشم شما خواهد بود.

۳- جاذبه‌­های مذهبی

زیارتگاه‌­های لافت: در روستای لافت زیاتگاه‌­های متعددی وجود دارد که از جمله آن­ها می­‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• شیخ موسی
• شیخ شمس‌الدین
• سید حسن منصور

این زیارتگاه‌ها در مجاورت گورستان روستا قرار دارند. علاوه بر این­‌ها، زیارتگاه دیگری به نام شیخ اندرآبی در این روستا وجود دارد. این زیارتگاه در جزیره خالی از سکنه با نام همین زیارتگاه واقع شده که هنگام بالا آمدن آب بخشی از آن زیر آب می‌­رود. این زیارتگاه نزد دریانوردان و ماهیگیران از احترام خاصی برخوردار است. اگر به روستای لافت سفر کردید حتما از این جزیره دیدن نمایید.

مساجد: یکی دیگر از جاذبه­‌های مذهبی روستای لافت مساجد متعدد آن می­‌باشد. در این روستا ۷ مسجد وجود دارد که معماری آ­ن­ها برگرفته از شیوه معماری کشورهای عربی می‌­باشد. این مساجد تک مناره بوده و اهل تسنن بودن اهالی روستا را نشان می­‌دهد. مسجد جامع لافت مهم­‌ترین مسجد این روستا است که در مجاورت آب­‌انبار و چاه‌­های تلا واقع شده و محل اصلی اجتماع مردم محسوب می­‌شود.

جاذبه‌های نزدیک به روستای لافت

در نزدیکی روستای لافت، نگین خلیج فارس، جاذبه­­‌های متعدد گردشگری وجود دارد. در صورتیکه فرصت کافی داشتید بعد از دیدن جاذبه­‌های گردشگری داخل روستا، می‌­تواند به این جاذبه‌­ها نیز سر بزنید و تجربیات بیادماندنی‌­تر کسب نمایید.

معرفی بندر لافت

بندر لافت یکی از قدیمی‌ترین بنادر جزیره قشم است که در شمال‌غربی جزیره و در مجاورت جنگل‌های حرا قرار دارد. بیشتر مسافران از طریق بندر پل وارد بندر لافت می‌شوند و با کمی پیاده‌روی به بافت تاریخی روستای لافت دسترسی دارند. در بندر لافت اسکله‌های کوچکتری وجود دارد که برای انتقال گردشگران به جنگل‌های حرا و جزایر دیدنی خلیج فارس مانند جزایر ناز، هنگام، هرمز و هندورابی استفاده می‌شوند. علاوه بر این، فعالیت صیادی یکی از مهم‌ترین مشاغل مردم منطقه است و لنج‌ها و قایق‌های سنتی هر روز در اسکله پهلو می‌گیرند.

امکانات و خدمات روستای لافت

با توجه به اینکه روستای لافت سالانه میزبان گردشگران زیادی است. از این­‌رو برخی امکانات رفاهی در دسترس گردشگران قرار گرفته‌­است.

اقامتگاه‌­های بومگردی روستای لافت

اگر قصد اقامت در روستای لافت را دارید، نگران نباشید. تعدادی اقامتگاه سنتی و بوم‌گردی در روستا وجود دارد که می‌توانید شب را در آن‌ها سپری کنید و از آسمان پرستاره و آرامش شب‌های لافت لذت ببرید. برخی از این اقامتگاه‌­ها شامل موارد زیر هستند:

• اقامتگاه بومگردی سفار
• هتل ارسلان لافت
• اقامتگاه بوم ‌گردی لافت تلا
• اقامتگاه بوم گردی ناخداعلی

رستوران­‌های لافت

در لافت تعدادی رستوران و فست فود وجود دارد که می­‌توانید طعم غذاهای محلی را در این مکان­‌ها بچشید. از جمله این مکان‌­ها شامل:

• رستوران سنتی بادگیران بندر لافت
• رستوران آقا عبدالله
• رستورانلالاچین بندر لافت
• رستوران بانو
• رستوران بن حسن

غذاهای محلی و صنایع دستی لافت

غذاهای محلی

این روستا دارای غذاها و خوراکی‌­های محلی متنوعی است که برای علاقه‌­مندان به غذا می­‌تواند بسیار جذاب باشد.

• هواری (خورشت)
• زی بن
• گلمبا
• کاتغیا قاتق (از غذاهای چاشت محسوب می­‌شود)
• ماهی برشته
• پیراشکی
• نان پنیری
• سور
• قلیه ماهی
• نان تموشی، کیک سنتی هلر، ادویه‌های تند

صنایع دستی

از جمله سوغات­ و یادگاری که از سفر به لافت می‌­توانید همراه خود ببرید صنایع دستی این روستا است. از جمله این صنایع دستی می­‌توان به حصیربافی، سوزن­‌دوزی، توربافی و زیورآلات درست شده با صدف و حلزون اشاره کرد.

سوالات متداول

جمع‌بندی و نکات پایانی سفر به روستای لافت

• روستای لافت یکی از جاذبه‌های گردشگری تاریخی و طبیعی قشم است و تجربه‌ای منحصربه‌فرد از فرهنگ جنوب ایران ارائه می‌دهد.
• بازدید از بادگیرها، کوچه‌های سنتی و چاه‌های تاریخی غافل نشوید.
• با انتخاب اقامتگاه‌های بوم‌گردی، تجربه سفر خود را بیادماندنی‌تر کنید و از شب‌های پرستاره روستا لذت ببرید. هنگام بازدید، به پاکیزگی محیط زیست، احترام به مردم محلی و خرید از صنایع دستی بومی توجه داشته باشید.
• برای بازدید از جاذبه‌های اطراف مانند جنگل‌های حرا، جزایر ناز، هنگام و هرمز می‌توانید از دفاتر تور در بندر لافت یا شهر قشم استفاده کنید.