روستای لاویج مازندران: از چشمه‌های آب گرم تا اقامت در دل طبیعت

روستای لاویج مازندران میان دامنه‌های جنگلی قرارگرفته و اطراف آن را آبشارها، چشمه‌های زلال و مسیرهای پیاده‌روی احاطه‌کرده‌اند. فرهنگ مهمان‌نواز مردم لاویج، آداب‌ و رسوم گرم روستایی و غذاهای محلی خوش‌طعم نیز جذابیت این مقصد را دوچندان کرده‌است. سفر به لاویج فرصتی است برای لمس سکوت جنگل، تماشای مناظر سرسبز و تجربه‌ زندگی آرام روستایی. اگر به‌دنبال مقصدی متفاوت برای طبیعت‌گردی هستید، روستای لاویج مازندران با جاذبه‌هایی مانند آبشارهای طبیعی، جنگل‌های انبوه و چشم‌اندازهای ییلاقی، می‌تواند خاطره‌ای ماندگار برای شما رقم‌بزند.

روستای لاویج مازندران کجاست؟

روستای لاویج یکی از روستاهای گردشگری مازندران به شمارمی‌رود و در بخش چمستان شهرستان نور واقع شده‌است. این روستای دیدنی که حدود ۷۰۰ متر بالاتر از سطح دریا قراردارد، میان جنگل‌های کهن هیرکانی پنهان‌شده و همین موقعیت جغرافیایی، آب‌وهوایی مطبوع و چشم‌اندازهایی متفاوت به آن بخشیده‌است.

مسیر دسترسی به روستای لاویج مازندران

• مسیر تهران: برای رسیدن از تهران به روستای لاویج کافی است ابتدا وارد اتوبان بابایی یا همت شرقی شوید و خود را به جاده دماوند برسانید. پس از عبور از دماوند، مسیر را در جاده هراز ادامه‌دهید تا به آمل برسید. در آمل از کمربندی غربی به سمت نور حرکت‌کرده و سپس وارد جاده نور- چمستان شوید. حدود ۳ کیلومتر قبل از چمستان، تابلو و دوراهی لاویج در سمت جاده مشخص است. با ورود به جاده جنگلی کشپل و طی حدود ۲۰ کیلومتر در مسیری سرسبز و خوش‌منظره، مستقیما به دهستان لاویج خواهیدرسید. این مسیر کوتاه‌ترین و بهترین راه دسترسی از تهران به لاویج است.
• مسیر نور: برای دسترسی از سمت نور، باید وارد مسیر چمستان شوید. سه کیلومتر مانده به چمستان، دوراهی ورود به لاویج دیده می‌شود و از همان‌جا جاده‌ روستا آغاز می‌گردد. این مسیر جنگلی که از میان پوشش انبوه هیرکانی عبور می‌کند، یکی از تماشایی‌ترین جاده‌های شمال کشور به ‌حساب می‌آید. پس از پشت‌سر گذاشتن پارک جنگلی کشپل و ادامه مسیر به‌مدت حدود ۲۰ کیلومتر، دهستان لاویج پیش روی شما قرارمی‌گیرد.
• مسیر جاده هراز یا چالوس: مسافران برای رسیدن به لاویج معمولا از جاده‌های هراز یا چالوس وارد مازندران می‌شوند و پس از عبور از آمل و شهر نور، مسیر خود را به سمت جاده جنگلی کشپل ادامه می‌دهند. این جاده سرسبز با پیچ‌وخم‌های آرام و چشم‌اندازهای کوهستانی، مقدمه‌ای دلنشین برای ورود به لاویج است و حس سفر به دل طبیعت را از همان ابتدای مسیر در دل مسافر زنده‌می‌کند.

موقعیت روستای لاویج مازندران روی نقشه

برای مشاهده مسیرهای دسترسی روی دکمه مسیریابی با گوگل مپ کلیک نمایید. سپس در صفحه باز شده در باکس مبدا، شهر خود را بنویسید و در باکس مقصد نیز به صورت پیش‌فرض نام روستا نوشته‌شده‌است. حالا می‌توانید مسیرهای دسترسی به روستای موردنظر را مشاهده نمایید.

مسیریابی با گوگل مپ

بهترین فصل برای بازدید از روستای لاویج مازندران

آب‌ و هوای روستای لاویج به دلیل قرارگیری در ارتفاعات البرز و احاطه‌شدن توسط جنگل‌های انبوه، هوایی کوهستانی و مرطوب دارد. همین شرایط باعث‌شده که اغلب روزهای سال در این منطقه نسیم خنک جریان داشته‌باشد. دمای معتدل، جوانه زدن گیاهان و مه لطیفی که در بهار، صبح‌ها میان درختان می‌نشیند، روح تازه‌ای به طبیعت می‌دهد. در فصل تابستان، برخلاف شهرهای ساحلی مازندران که رطوبت هوا آزاردهنده می‌شود، دمای لاویج معمولا معتدل است و به‌ندرت به بیش از ۳۰ درجه می‌رسد.

در فصل پاییز، هوای لاویج خنک و مطبوع پیدا می‌کند و پوشش جنگلی منطقه با طیفی از رنگ‌های زرد، نارنجی و قرمز، منظره‌ای تماشایی می‌سازد. بارش برف در زمستان‌های لاویج سنگین است و گاهی تمام روستا زیر لایه‌ای سفید پنهان می‌شود. از نظر گردشگری، بهترین زمان سفر به لاویج را می‌توان از ابتدای بهار تا نیمه پاییز دانست؛ دوره‌ای که شرایط آب‌ و هوایی بسیار مطلوب است و طبیعت در زیباترین حالت خود دیده‌می‌شود.

تاریخچه روستای لاویج مازندران

گفته‌می‌شود قدمت سکونت در منطقه لاویج بسیار طولانی است و برخی روایت‌ها قدمت آن را بیش از ۲۰۰۰ سال برآورد می‌کنند؛ یعنی دوره‌هایی بسیار کهن و حتی پیش از ورود اسلام به ایران. در برخی ارتفاعات اطراف روستا، بقایای سازه‌هایی قرار دارد که احتمال می‌رود روزگاری محل عبادت یا آتشکده‌ای باستانی بوده‌اند. در بخش‌های مختلف لاویج گورستان‌های قدیمی و سنگ‌نوشته‌هایی کشف‌شده که قدمت آن‌ها نشان می‌دهد این ناحیه در دوره‌های تاریخی گوناگون محل زندگی اقوام و جوامع مختلف بوده‌است.

درباره نام «لاویج» دیدگاه‌های متعددی مطرح شده‌است که به نوعی با موقعیت طبیعی این روستای کوهستانی ارتباط پیدامی‌کند. برخی پژوهشگران بر این باورند که «لاویج» از دو بخش «لا» به‌معنی میان و «ویج» به‌معنی انتها یا گودی تشکیل شده‌است؛ تعبیری که در مجموع مفهوم «سرزمین میان دره‌ها» یا «محل قرارگرفته در انتهای شکاف‌های کوهستانی» را نشان می‌دهد؛ که با شکل و جایگاه روستا در دل البرز سازگار است.

گروهی دیگر، ریشه نام را در واژه «لاپیچ» میدانند؛ و معتقدند «لا» در این ترکیب همان معنای «میان» را دارد و «پیچ» اشاره به پیچ‌وخم‌های طبیعی کوهستان است؛ بنابراین «لاویج» می‌تواند به‌معنای منطقه‌ای باشد که در لابه‌لای پیچ‌وخم ارتفاعات پنهان شده‌است. برخی نوشته‌های تاریخی نیز احتمال داده‌اند که این نام برگرفته از «مرداویج»، فرمانروای مشهور سلسله زیاری باشد و به‌ مرور زمان به صورت امروزی درآمده‌است.

آداب و رسوم مردم روستای لاویج مازندران

روستای لاویج در مازندران، به‌سبب حفظ سنت‌ها و آیین‌های دیرینه، یکی از اصیل‌ترین سکونتگاه‌های منطقه به‌شمارمی‌آید. جاذبه‌های گردشگری متعدد لاویج و حضور گردشگران، باعث‌شده آیین‌ها و جشن‌های محلی این منطقه هر سال پررونق‌تر از گذشته برگزارشوند.

• کایری کایری

در لاویج، رسم کهنی به نام «کایری‌کایری» هنگام ساخت خانه‌های کاه‌گلی اجرا می‌شود. در این آیین، ساکنان روستا دور هم جمع می‌شوند و با مخلوط‌کردن گل خیس، کاه و خاک، مصالح لازم برای ساخت خشت را فراهم‌می‌سازند. این مرحله که با لگدمال‌کردن گل و همکاری دسته‌جمعی همراه است؛ در بناهایی که نیاز به سنگ‌چینی یا استفاده از چوب دارند هم اجرا می‌شود.

• ورهایتک

در لاویج، انجام کارهای کشاورزی به‌ویژه نشاکاری و درو برنج به‌صورت گروهی انجام می‌شود. هنگامی که زمان کار در شالیزار می‌رسد، مردم این روستا به یکدیگر را کمک می‌کنند؛ آیینی که در گویش محلی «وِرهایتَک» یا همان کمک‌رسانی جمعی نام دارد.

• گهواره بستن

از رسم‌های کهن مردم لاویج است که به مناسبت تولد نوزاد برگزار می‌شود. اهالی این آیین را در زبان محلی «گاهِره‌وِنی» می‌نامند و آن را نشانه‌ای از پذیرش و خیرمقدم به تازه‌متولد در خانواده می‌دانند.

• تیرماه سیزده‌ شو

یکی از آیین‌های کهن لاویج، جشن «تیرماه سیزده‌ شو» است که با وجود نام تیرماه، در اواسط آبان‌ماه برگزارمی‌شود. دلیل این ناهماهنگی زمانی، پیروی این رسم از تقویم قدیمی طبری است که با گاه‌شمار امروزی تفاوت دارد. در این شب، خانواده‌ها هدایایی برای عروس و داماد می‌فرستند؛ مادر داماد برای تازه‌عروس، پوشاک محلی، کفش، روسری، قند، حنا و ظرفی از آش می‌فرستد. در مقابل، مادر عروس برای خانواده داماد تخم‌مرغ‌های رنگ‌شده، میوه، شیرینی و نان‌های سنتی تهیه کرده و اهدا می‌کند. از رسوم جذاب این جشن برای کودکان، انداختن دستمال به خانه‌های اهالی است؛ افراد خانواده خوراکی‌هایی در دستمال‌ها می‌گذارند و آن‌ها را دوباره به بچه‌ها بازمی‌گردانند. در فرهنگ لاویج این آیین شاد، نمادی از بخشندگی، پیوند خانوادگی و گرم‌کردن رابطه میان دو خانواده‌ای که به تازگی وصلت کرده‌اند، به شمارمی‌رود.

• ۲۶ عید ماه

یکی از آیین‌های مهم محلی «۲۶ عیدماه» یا همان مراسم بزرگداشت نیاکان است که بر اساس تقویم طبری، با ۲۸ تیرماه در گاه‌شمار امروزی برابر می‌شود. ریشه این سنت در روایت‌های اسطوره‌ای ایران باستان قرار دارد؛ اهالی براین باورند این روز یادآور زمانی است که فریدون، ضحاک را در کوه دماوند در بند کرد. به همین دلیل، روز ۲۶ عیدماه برای مردم نمادی از پیروزی نیکی بر بدی و پاسداشت تاریخ اسطوره‌ای است. در این مناسبت، برنامه‌های محلی و گردهمایی‌های بومی برگزار می‌شود و یکی از مهم‌ترین بخش‌های جشن، مسابقه کشتی لوچو است که به‌عنوان ورزشی سنتی و پرطرفدار در مازندران شناخته‌می‌شود.

• چهارشنبه سوری

آیین چهارشنبه‌سوری در لاویج با شیوه‌ای متفاوت برگزار می‌شود.  مردم این روستا آن را در گویش مازنی «پدرام سروش» می‌نامند. در صبح این روز، زنان روستا گرد هم‌می‌آیند و آشی سنتی می‌پزند که از هفت نوع طعم ترش تهیه‌می‌شود. این خوراک محلی که با ترکیباتی مانند آب آلوچه، سرکه، گوجه‌سبز، آب نارنج، آب لیمو، آب انار و آب ازگیل درست‌می‌شود، به نام «آش هفت‌تُرشی» شناخته‌می‌شود. با فرارسیدن غروب، جشن و شادی در محله‌ها شکل‌می‌گیرد و اهالی با پریدن از روی آتش، این آئین کهن را با آرزوی پاکی و سلامتی پشت سرمی‌گذارند.

جاذبه‌های گردشگری روستای لاویج مازندران

جاذبه‌های طبیعی

• جنگل‌های لاویج

این جنگل‌ها روی دامنه‌های شیب‌دار گسترده و پوشیده از درختان ارزشمند هیرکانی، بوته‌های خودرو و مجموعه‌ای از گیاهان بومی می‌باشند؛ و به‌عنوان یکی از زیباترین جاذبه‌های مازندران شناخته‌می‌شوند. حیات وحش متنوع، آبشارهای طبیعی و جریان‌های کوچک آب در مسیر، جذابیت طبیعت آن را دوچندان کرده‌است. بهار و پاییز بهترین زمان برای دیدن جنگل لاویج هستند؛ در این فصل‌ها هرچند هوا هنوز خنکی خاصی دارد، اما تنوع رنگ‌ها و شادابی پوشش گیاهی چشم‌اندازی خیره‌کننده ایجاد می‌کند.

• آبگرم لاویج

یکی از مهم‌ترین جاذبه‌های طبیعی این روستا است که به‌دلیل وجود املاح معدنی فراوان، هر ساله گردشگران زیادی را برای استفاده از خواص درمانی خود جذب می‌کند. این چشمه‌ها در گذشته به‌صورت حوضچه‌های طبیعی قابل استفاده‌بودند، اما امروزه با لوله‌کشی آب گرم و ساخت استخرهای مجزا برای گردشگران، امکانات رفاهی به شکل استاندارد در اختیار مسافران قرار گرفته‌است. آب‌های معدنی لاویج به‌دلیل ترکیبات خاص خود برای کاهش دردهای عضلانی و مفصلی، مشکلات پوستی، روماتیسم و برخی بیماری‌های التهابی مفید شناخته‌می‌شوند. در نزدیکی روستا چند چشمه آبگرم دیگر وجود دارد که می‌توان به آبگرم‌های «شفل»، «ایران‌زمین» و «فیل‌سنگی» اشاره کرد.

• فیل سنگی لاویج

صخره‌ای بزرگ و کهن که طی هزاران سال بر اثر فرسایش باد، باران و جریان آب، شکلی شبیه یک فیل نشسته به خود گرفته‌است. این سنگ نمادین در نزدیکی آبگرم‌های معروف لاویج قراردارد و گردشگران پس از حدود ۱۰ دقیقه پیاده‌روی از مسیر آبگرم می‌توانند به آن برسند. این تندیس طبیعی در میان مردم منطقه جایگاه فرهنگی ویژه‌ای دارد و روایت‌ها و داستان‌های محلی مختلفی درباره پیدایش آن نقل می‌شود؛ روایت‌هایی که هرچند جنبه اسطوره‌ای و نمادین دارند.

• آبشار حرام‌ او (حرام ای)

این آبشار در ۳ کیلومتری روستای لاویج، از ارتفاعات جنگلی سوردار سرچشمه می‌گیرد و جریان خنک و زلال آب آن، هوایی مطبوع و دلپذیر در منطقه پدیدمی‌آورد. اطراف آبشار پوشیده از مناظری سرسبز، صخره‌های خیس و فضای خنکی است که در فصل‌های مختلف، حال‌وهوای متفاوتی به این مکان می‌بخشد. نام این آبشار ریشه‌ای محلی دارد. ساکنان منطقه معتقدند واژه «حرام» شکل تحول‌یافته «حرم» است و به مقبره یا امامزاده‌ای در بخش بالادست آبشار اشاره‌دارد. واژه «او» نیز در گویش محلی به‌معنای آب است؛ بنابراین «حرام او» در واقع به «آبِ حرم» یا «آب سرازیرشده از محل مقدس» اشاره می‌کند.

• پارک جنگلی کشپل

یکی از نخستین جاذبه‌هایی است که در مسیر جاده چمستان به لاویج با آن روبه‌رو می‌شوید. این پارک در فاصله‌ای کمتر از ۲۰ کیلومتر از روستای لاویج مازندران قراردارد و به‌دلیل موقعیت مناسب، بسیاری از مسافران قبل از ورود به روستا، زمانی را برای استراحت و اتراق در این فضای جنگلی اختصاص می‌دهند. کشپل از سمت‌های مختلف با کوهستان، چشمه‌های آبگرم منطقه هم‌مرز است و به‌عنوان یکی از مهم‌ترین نقاط توقف گردشگری در مسیر لاویج شناخته‌می‌شود. پارک کشپل با وسعتی بیش از ۲۱ هکتار، جنگل‌های هیرکانی را در خود جای داده‌است. درختانی مانند توسکا، بلوط، افرا، ممرز، لرک و انجیلی در سراسر این پارک دیده‌می‌شوند. وجود چشمه‌های متعدد طبیعی رطوبت خاصی به محیط می‌بخشد. یکی از ویژگی‌های جذاب پارک جنگلی کشپل، جریان رودخانه لاویج از میان آن است.

• جنگل‌های سوردار و اسیونگ

جنگل‌های سوردار و اسیونگ در نزدیکی روستای لاویج قرارگرفته‌اند، از جاذبه‌های طبیعی این ناحیه به شمار می‌آیند. جنگل اسیونگ حدود ۱۰ کیلومتر با لاویج فاصله دارد و مسیر دسترسی آن از روستای رئیس‌کلا به سمت کیاکلا می‌گذرد. مسیر جنگلی سوردار نیز در حدود ۲۰ کیلومتری لاویج و در جهت کرچی واقع شده‌است. این جنگل‌های متراکم با پوشش چشمگیر درختان هیرکانی، مناظر بدیع و فضایی آرامش‌بخش را برای علاقه‌مندان به طبیعت فراهم می‌کنند.

جاذبه‌های تاریخی

• قلعه نساء

در شمال روستای لاویج، قلعه‌ای باستانی به نام «نسا» قراردارد. در حال حاضر تنها بخش‌هایی از دیواره‌ها و ساختارهای اولیه قلعه باقی‌مانده، همین آثار محدود نیز عظمت و اهمیت تاریخی این دژ را نشان می‌دهند. یکی از نکات جالب درباره قلعه نسا، وجود لوله‌های سفالی در میان خرابه‌هاست؛ لوله‌هایی که در گذشته برای هدایت آب چشمه «حرام‌ او» به داخل قلعه و مناطق اطراف آن به‌کار می‌رفته‌است.

• خانه‌های قدیمی روستا

بخشی از بافت قدیمی روستا همچنان حفظ‌شده و ساختمان‌های سنتی آن به‌عنوان بخشی از هویت فرهنگی منطقه ارزش بسیاری دارند. این خانه‌های قدیمی که با مصالح طبیعی مانند چوب و سنگ ساخته‌شده‌اند، جلوه‌ای اصیل از معماری بومی مازندران را نشان‌می‌دهند. در کوچه‌های قدیمی روستا می‌توان بناهایی را دید که طراحی آن‌ها بر اساس سبک زندگی گذشته شکل‌گرفته؛ سقف‌های شیب‌دار، ایوان‌های چوبی و دیوارهای سنگی از ویژگی‌های بارز این سازه‌ها است.

جاذبه مذهبی

• امامزاده صالح لاویج

یکی از مهم‌ترین اماکن مذهبی در این منطقه است. این زیارتگاه که در فاصله‌ای کوتاه از روستا قراردارد، هر ساله در ایام مذهبی و تعطیلات میزبان شمار زیادی از زائران و گردشگران است. کوهستان‌های پوشیده از جنگل، چشم‌اندازهای طبیعی و هوای پاک کوهستانی، زیبایی محیط اطراف امامزاده را دوچندان کرده‌اند.

تفریحات روستای لاویج مازندران

امکانات رفاهی روستای لاویج مازندران

در سال‌های اخیر با افزایش شمار گردشگران، روستای لاویج زیرساخت‌های رفاهی و خدماتی خود را توسعه داده‌است. درحال حاضر در روستا مجموعه‌ای از امکانات عمومی مانند مسجد، خانه بهداشت، مدرسه، مرکز مخابرات و کتابخانه فعال وجود دارد. علاوه بر این، فروشگاه‌های محلی متعددی نیازهای روزمره مسافران و ساکنان را تأمین می‌کنند. نانوایی، حمام عمومی و سالن ورزشی نیز از دیگر خدماتی هستند که دسترسی به آن‌ها برای همه امکان‌پذیر است. از نظر اقامت، لاویج چندین مهمان‌پذیر و اقامتگاه بوم‌گردی دارد که فرصت تجربه سبک زندگی اصیل روستایی را برای مسافران فراهم می‌کنند. رستوران‌ها و کافه‌های محلی نیز با ارائه غذاهای سنتی و طعم‌های بومی مازندران، پذیرای گردشگران هستند. اگر علاقه‌مند به خرید سوغاتی یا محصولات دست‌ساز محلی باشید، بازارچه‌های کوچک و سنتی روستا بهترین گزینه برای یک خرید متفاوت و خاطره‌انگیز خواهندبود.

اقامتگاه‌های بومگردی و رستوران‌های روستای لاویج مازندران

اقامت در روستای لاویج

در سال‌های اخیر، رشد گردشگری در روستای لاویج باعث شده تنوع اقامتگاه‌های این منطقه افزایش پیدا کند. امروز مسافران علاوه بر ویلاها و کلبه‌های بومی، به گزینه‌های گسترده‌تری مانند مهمان‌پذیرها، سوئیت‌ها و اقامتگاه‌های بوم‌گردی نیز دسترسی دارند.

رستوران

رستوران‌های دائمی در روستا کم هستند، اما اکثر اقامتگاه‌های بومگردی، غذاهای محلی و سنتی را سرو می‌کنند. در نزدیکی آبگرم لاویج چند رستوران قدیمی و معتبر قرار دارند که سال‌هاست میان گردشگران شهرت دارند.

• رستوران آفاق: یکی از معروف‌ترین رستوران‌های لاویج می‌باشد؛ جایی که منوی متنوعی از غذاهای اصیل ایرانی ارائه می‌کند و به دلیل سابقه طولانی و کیفیت ثابت، همواره مورد توجه مسافران بوده‌است.
• رستوران ایران زمین: یکی از قدیمی‌ترین مکان‌های صرف غذا در لاویج است. این رستوران سال‌هاست که با پخت غذاهای خانگی، طعم‌های سنتی و محیطی صمیمانه به مهمانان خدمات ارائه می‌دهد.

سوغات و غذاهای محلی روستای لاویج

سوغات

عسل طبیعی لاویج یکی از پرطرفدارترین سوغاتی‌های این منطقه است. اقلیم کوهستانی، پوشش گیاهی ویژه و آب‌وهوای پاک لاویج باعث‌شده زنبورداری به‌عنوان یکی از فعالیت‌های اصلی اهالی رواج داشته‌باشد. به همین دلیل عسل این روستا عطری بی‌نظیر، طعم و کیفیتی متفاوت دارد و بسیاری از مسافران آن را به‌عنوان سوغات اصلی با خود می‌برند. در کنار عسل، لبنیات محلی لاویج نیز میان گردشگران محبوبیت زیادی دارد. محصولات تهیه‌شده از شیر دام‌های روستایی شامل:

• ماست محلی
• شیرتازه
• دوغ سنتی
• پنیر و کره محلی
• سرشیر طبیعی

گردشگران می‌توانند انواع خوراکی‌ها و تولیدات روستایی را نیز تهیه کنند، از جمله:

• ترشی‌های خانگی و محلی
• سبزی‌های تازه یا خشک‌شده کوهی
• گردو و فندق کوهستانی

در نزدیکی چشمه‌های آبگرم لاویج، فروشگاه‌هایی وجود دارد که مجموعه‌ای جذاب از صنایع‌دستی چوبی، محصولات حصیری و پشمی را عرضه می‌کنند. در این روستا نمونه‌هایی از فرش‌های نمدی سنتی با طرح‌های خاص و متفاوت، انواع پوشاک محلی مانند جوراب پشمی و روفرشی‌های دست‌دوز وجود دارد که همه به‌صورت دست‌ساز تولید می‌شوند.

غذاهای محلی

یکی از پرطرفدارترین غذاهای این روستا فسنجان با مرغ یا اردک است؛ طعمی اصیل و متفاوت که هر کسی را عاشق خودش می‌کند. اگر به طعم ترش غذا علاقه دارید کباب ترش و آش ترش لاویج را از دست ندهید. تجربه میرزاقاسمی با نان محلی مخصوص لاویج، حلیم مازندرانی، کیک خرمایی و حلواهای محلی می‌تواند یکی از بخش‌های جذاب سفرتان باشد.

سوالات متداول