جدید ترین مقالات
روستای فرخد مشهد؛ قمصر خراسان کجاست؟ معرفی جاذبهها و راهنمای سفر
- Zahra Soleymani
- 10 دقیقه
- بدون دیدگاه
فهرست مطالب
روستای فرخد یکی از روستاهای گردشگری مشهد میباشد که به مهد گل محمدی خراسان معروف است. یکی از مهمترین جاذبههای فرخد، مراسم و کارگاههای سنتی گلابگیری است که در فصل برداشت گل محمدی انجام میشود. اگر به طبیعتگردی و تماشای مزارع گل علاقه دارید، فرخد میتواند یکی از انتخابهای جذاب برای سفر شما باشد.
روستای فرخد کجاست؟
روستای فرخد در بخش مرکزی شهرستان مشهد، دهستان تبادکان و در مسیر جاده مشهد – کلات واقع شدهاست.
| فاصله تهران تا روستای فرخد | حدود ۹۰۰ کیلومتر (حدود ۱۱/۱۵ ساعت رانندگی) |
| فاصله مشهد تا روستای فرخد | حدود ۱۰ تا ۲۰ کیلومتر (بسته به نقطه مبدا) (حدود ۳۰ دقیقه رانندگی) |
| فاصله گلبهار تا روستای فرخد | حدود ۶۰ کیلومتر (حدود ۴۵ دقیقه رانندگی) |
مسیر دسترسی به روستای فرخد
شروع حرکت از شهر مشهد ← عبور از بزرگراه بابانظر، پل امام حسین و آرامگاه خواجه ربیع ← ورود به جاده کلات ← گذر از روستای پاژ و فارمد ← روستای فرخد
موقعیت روستای فرخد روی نقشه
برای مشاهده مسیرهای دسترسی روی دکمه مسیریابی با گوگل مپ کلیک نمایید. سپس در صفحه باز شده در باکس مبدا، شهر خود را بنویسید و در باکس مقصد نیز به صورت پیشفرض نام روستا نوشتهشدهاست. حالا میتوانید مسیرهای دسترسی به روستای موردنظر را مشاهده نمایید.
تاریخچه روستای فرخد
کشف سنگ قبرهای تاریخی با قدمت ۳۰۰ سال در عمق حدود ۲ متری زمین بیانگر سابقه طولانی پیشینه سکونت در این روستا میباشد. همچنین وجود یک چنار کهنسال در بخش مرکزی روستا از نشانههایی است که با پیشینه تاریخی فرخد پیوند خوردهاست.
براساس روایتهای محلی، منطقه فرخد در گذشته شامل دو روستا به نامهای فرخد بالا و روحآباد بودهاست که در طول تاریخ ارتباط نزدیکی با یکدیگر داشتهاند و شکلگیری بناهای تاریخی در میان آنها، بخشی از گذشته مشترک منطقه را نشان میدهد. یکی از آثار تاریخی در بین این دو روستا قلعه بالا بودهاست. این قلعه قدیمی در فاصله میان فرخد و روحآباد قرار دارد و در گذشته نقش سکونتی، دفاعی و اجتماعی در این منطقه را داشتهاست. در حدود ۴ دهه پیش درب ورودی قلعه بالا و آثاری از خندق اطراف آن هنوز قابل مشاهده بود؛ اما با گذشت زمان، فرسایش و توسعههای انجامشده در محدوده روستا بخش قابلتوجهی از این آثار ازبین رفته اند.
بهترین زمان برای بازدید از فرخد
فصل بهار به خصوص ماه های اردیبهشت و خرداد که باغهای گل محمدی فرخد رنگ و بویی متفاوت پیدا میکنند، بهترین زمان برای سفر به این روستا میباشد. در همین دوره آیین گلابگیری حالوهوای ویژهای به روستا میبخشد و گردشگران میتوانند علاوهبر تماشای باغهای گل، با بخشی از شیوه سنتی فرآوری گل محمدی و تهیه گلاب آشنا شوند.
جاذبههای گردشگری روستای فرخد
-
محصولات کشاورزی
این روستا از گذشته محل کشت و تولید انواع محصولات کشاورزی بوده است. شرایط آب وهوایی مساعد، زمین های حاصلخیز و تجربه کشاورزان محلی باعث کیفیت محصولات این روستا شده است. تاکستان های فرخد و انواع انگور مرغوب بخش قابل توجهی از محصولات کشاورزی را تشکیل میدهد.
| انگور | تاکستان های فرخد و انواع انگور مرغوب بخش قابل توجهی از محصولات کشاورزی را تشکیل می دهد. حدود ۲۰ نوع انگور دراین روستا کشت می شود که همین تنوع فرخد را به یکی از روستاهای مطرح در زمینه تولید انگور دربین روستاهای اطراف مشهد تبدیل کرده است. |
| زعفران | این محصول ارزشمند به دلیل عطر، طعم و رنگ منحصربه فرد خود یکی از مهم ترین محصولات روستای فرخد است. |
| گوجه و خیار | کشاورزان هرسال باتوجه به نیاز بازار، میزان آب در دسترس و شرایط کشت بخشی از زمین های خود را به کشت این دو محصول اختصاث می دهند. |
-
فرآیند گلابگیری در فرخد
در طی چند سال گذشته به پیشنهاد شورای روستا، چند کارگاه گلاب گیری در روستای فرخد راه اندازی شد. این فرآیند هر سال در طی ۲۰ روز انجام میشود که شامل مراحل مختلفی از برداشت گل محمدی تا تقطیر، جمعآوری و بستهبندی گلاب است.
| برداشت گل محمدی | به افرادی که وظیفه چیدن گل محمدی را بر عهده دارند، «گلچین» میگویند. گلچینی یکی از مهمترین مراحل در فرآیند گلابگیری سنتی می باشد. زمان برداشت گل تاثیر مستقیمی بر کیفیت و عطر گلاب دارد. گلچینها معمولا پیش از طلوع آفتاب کار خود را آغاز میکنند و بخش عمده ای از گلها را قبل از طلوع خورشید برداشت می کنند. بر اساس تجربه کشاورزان، گل محمدی قبل از طلوع آفتاب عطر و اسانس بیشتری دارد. گل محمدی را با استفاده از ناخن انگشت شست و سبابه از سرشاخه جدا میکنند. بخش مهمی از عصاره و ترکیبات معطر گل در قسمت پایینی آن، یعنی محل اتصال گل به شاخه، متراکم است، به همین دلیل در زمان برداشت، دقت زیادی به نحوه جدا کردن گل از شاخه می شود. |
| گلابگیری | گلابگیری سنتی در کارگاه های روستای فرخد حدود ۴ ساعت زمان میبرد. ۱)پس از قرار گرفتن دیگهای گلابگیری روی اجاق، گلهای تازه محمدی متناسب با ظرفیت دیگ با آب (نسبت گل به آب حدود ۱ به ۳ است) مخلوط میشوند. سپس سرپوش دیگ روی آن قرار میگیرد و تمام منافذ و روزنهها پوشانده میشوند تا بخار ایجادشده از دیگ خارج نشود. ۲)آببندی مناسب دیگ اهمیت زیادی دارد؛ زیرا بخار حاصل از جوشیدن گلها باید در مسیر تعیینشده حرکت کند تا ترکیبات معطر گل محمدی بهخوبی همراه بخار منتقل شوند. پس از به جوش آمدن محتویات دیگ، بخار تولیدشده از طریق لولههای مخصوص به یک پارچ مسی بزرگ هدایت میشود. این پارچ درون آب سرد قرار دارد و وظیفه آن سرد کردن بخار و تبدیل دوباره آن به مایع است. ۳)با کاهش دمای بخار، قطرات مایع حاصل از تقطیر جمع شده و گلاب محمدی تولید میشود. ظرفیت پارچهای مورد استفاده باتوجه به اندازه و گنجایش آنها متفاوت است و هر پارچ معمولا حدود ۳۰ تا ۴۰ لیتر گلاب تولید میکند. ۴) در طی انجام فرآیند گلاب گیری لایه بسیار نازکی از روغن یا اسانس گل محمدی روی سطح گلاب تشکیل میشود؛ که از ترکیبات معطر گل تشکیل شده است به کمک سرنگ از سطح گلاب جدا میشود. |
-
آیین گلغلتانی نوزادان
مراسم گلغلتان فرخد برای کودکانی برگزار میشود که نخستین بهار زندگی خود را تجربه میکنند. مادر کودک به همراه زنان خانواده در ساعات اولیه صبح به باغ میروند و گلهای محمدی تازه را از شاخهها جدا میکنند. پس از جمعآوری گلها، گلبرگها و گلهای تازه در پارچهای تمیز ریخته میشوند تا کودک برای اجرای آیین در میان آنها قرار گیرد. برای اجرای بخش اصلی مراسم، چهار زن چهار گوشه پارچه را میگیرند و سایر زنان مسئولیت غلتاندن آرام کودک میان گلبرگها را بر عهده دارند. این بخش از مراسم با دعا و اشعار سنتی همراه است. اهالی فرخد، گلغلتان نوزاد را نمادی از تولد دوباره، آغاز مرحلهای تازه در زندگی کودک و آرزوی دور ماندن او از بدیها و آسیبها در آینده میدانند.
-
جشنواره گلابگیری
نخستین جشنواره گل محمدی در روستای فرخد در سال ۱۳۹۳ برگزار شد که حدود ۴۰۰ مهمان در آن حضور داشتند. در سومین دوره، تعداد بازدیدکنندگان به حدود ۲ هزار نفر رسید. این جشنواره اغلب در هفته سوم اردیبهشت و از ساعات اولیه صبح آغاز و تا بعدظهر ادامه دارد. این جشنواره شامل بخشهای مختلفی میباشد که میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- اجرای موسیقی محلی
- آشنایی با فرایند گلابگیری سنتی
- نمایش مراحل کاشت و برداشت گل محمدی
- معرفی شیوههای سنتی برداشت گل
- عرضه گلاب و محصولات فرآوریشده گل محمدی
- فروش مربای گل، چای و دیگر محصولات محلی
- عرضه محصولات و سوغات روستا با قیمت مناسب
جاذبههای نزدیک به روستای فرخد
| جاذبه گردشگری | فاصله تا فرخد | توضیحات |
| روستای پاژ | حدود ۶ کیلومتر | روستای پاژ در مسیر جاده مشهد – کلات قرار دارد و به دلیل زادگاه شاعر بزرگ حماسه سرای ایران، فردوسی مورد توجه گردشگران قرار گرفته است. |
| آرامگاه فردوسی | حدود ۲۳ کیلومتر | آرامگاه فردوسی در باغی در منطقه توس واقع شده است. این مجموعه با طراحی به سبک دوره هخامنشیان شامل آرامگاه، موزه و فضای باغی است. |
| روستای کنگ | حدود ۵۰ کیلومتر | روستای کنگ به دلیل قرارگیری در دامنه بینالود و معماری پلکانی به ماسوله خراسان شهرت دارد. |
نکات مهم در سفر به روستا فرخد
- برای تجربه عطر خوش گل محمدی، صبح زود بهترین زمان برای بازدید می باشد.
- اگر قصد عکاسی دارید ساعات ابتدایی صبح و نزدیک به غروب را انتخاب کنید.
- برای حفظ زیبایی بصری و طبیعت روستا زباله های خود را در روستا رها نکنید.
- در زمان حضور در باغ ها و زمین های کشاورزی به حریم زمین های شخصی و محصولات کشاورزان احترام بگذارید.
اقامتگاه بومگردی و رستوران در روستای فرخد
اقامت در روستای فرخد
در حال حاضر روستای فرخد فاقد زیرساختهای اقامتی مناسب برای گردشگران است، به همین دلیل، بازدید از فرخد مشهد معمولا بهصورت سفر نیمروزه یا یکروزه انجام میشود. گردشگران میتوانند پس از پایان بازدید، برای اقامت شبانه به هتلها، اقامتگاههای بومگردی اطراف مشهد (هتل فردوس، هتل حلما، هتل رضویه) مراجعه کنند.
رستوران
در حال حاضر رستوران یا غذاخوری فعالی در داخل روستای فرخد وجود ندارد. بنابراین مسافرانی که برای بازدید از روستای فرخد و جاذبههای اطراف آن به این منطقه سفر میکنند، بهتر است قبل از ورود به روستا برای صرف غذا برنامهریزی کنند. در مسیر منتهی به فرخد، دو مجموعه با نامهای رستوران بشارت و رستوران حیدربابا وجود دارد که گردشگران برای صرف وعده های غذایی می توانند به آن ها مراجعه کنند.
سوغات و غذای محلی
سوغات
مهم ترین سوغات روستای فرخد گلاب و سایر محصولات حاصل از گل محمدی می باشد.
- عرقیات گیاهی
- محصولات کشاورزی مانند خیار وگوجه
- زعفران
غذای محلی
یکی از مهم ترین غذاهای محلی فرخد، بلغورخدا (آش محلی) می باشد. این آش در گذشته به صورت جمعی توسط اهالی روستا تهیه و بین مردم تقسیم می شد. از دیگر خوراکیهای سنتی روستا می توان به حلوای تهیه شده با شیره انگور و مغز انگور اشاره کرد.
