روستای ژیوار یکی از روستاهای گردشگری کردستان است که در دل طبیعتی بکر و سرسبز قرارگرفتهاست. این روستا با معماری پلکانی، چشماندازهای کوهستانی و آب و هوای مطبوع خود، به «ماسوله کردستان» شهرت دارد. ژیوار در بخش اورامان واقعشده و به دلیل موقعیت خاص جغرافیاییاش، مقصدی محبوب برای گردشگران است. ترکیب فرهنگ اصیل کردی، موسیقی محلی و مناظر طبیعی منحصربهفرد، این روستا را به یکی از بهترین انتخابها برای سفرهای طبیعتگردی و روستاگردی تبدیل کردهاست.
روستای ژیوار کجاست؟
روستای ژیوار در ناحیه هورامان، استان کردستان و در فاصله ۷۸ کیلومتری سروآباد، ۱۶ کیلومتری اورامان تخت و ۱۷۲ کیلومتری سنندج در میان درهای باشکوه واقع شدهاست. این روستا در جنوب کوههای کوسالان و کنار رودخانه سیروان قرار دارد. این روستای پلکانی در دل درهای سرسبز قرار دارد که باغها و جنگلهای بلوط اطراف آن را پوشانده و منظرهای چشمنواز را برای گردشگران فراهم کردهاست.
| فاصله از تهران | حدود ۶۵۵ کیلومتر ( حدود ۷ ساعت و ۴۰ دقیقه) |
| فاصله از سنندج | حدود ۱۷۲ کیلومتر (حدود ۲ ساعت و ۴۵ دقیقه) |
| فاصله از سروآباد | حدود ۷۸ کیلومتر (حدود ۱ ساعت و نیم تا ۲ ساعت) |
موقعیت روستای ژیوار روی نقشه
برای مشاهده مسیرهای دسترسی روی دکمه مسیریابی با گوگل مپ کلیک نمایید. سپس در صفحه باز شده در باکس مبدا، شهر خود را بنویسید و در باکس مقصد نیز به صورت پیش فرض نام روستا نوشته شدهاست. حالا میتوانید مسیرهای دسترسی به روستای مورد نظر را مشاهد نمایید.
مسیر رفتن به روستای ژیوار
روستای ژیوار یکی از زیباترین روستاهای کوهستانی در منطقه اورامان استان کردستان است که با مناظر طبیعی و چشماندازهای زیبا گردشگران زیادی را جذب میکند. دسترسی به این روستا باتوجه به شهر مبدا متفاوت است؛ در بین راه باید از شهرهای اورامان تخت، سروآباد، نودشه، پاوه، بانهوره، شروینه، جوانرود، روانسر و کامیاران عبور کرد، اما مسیرهای اصلی به شرح زیر است:
| مبدا: تهران | حرکت از تهران به سمت سنندج، مسیر سنندج-مریوان، جاده مریوان-اورامان، تابلو راهنمای ژیوار |
| مبدا: سنندج | جاده سنندج به سمت سروآباد، اورامان تخت-مسیر کوهستانی |
| مبدا: سروآباد | شهر سروآباد به سمت اورامان تخت، حرکت در جاده های روستایی به سمت ژیوار |
| مبدا: اورامان تخت | امتداد جاده اصلی اورامان، انتهای جاده اورامان تخت و امتداد تا ژیوار |
آب و هوای روستای ژیوار؛ چهار فصل متفاوت در دل اورامان
روستای ژیوار به دلیل قرارگرفتن در منطقهای کوهستانی، دارای آب و هوای خاص و منحصر به فرد است.
| فصل ها | ویژگی ها | مزایا برای گردشگران |
| بهار | آب و هوای معتدل، شکوفه های درختان و دشت های پر از گل، آبشارهای خروشان | بهترین زمان سفر به ژیوار، مناسب برای پیاده روی و عکاسی |
| تابستان | آب و هوای خنک، گرما آزاردهنده نیست | مناسب برای علاقه مندان به سفر در طبیعت کوهستان |
| پاییز | آب و هوای خنک، رنگ های پاییزی درختان | آرامش و لذت بردن از مناظر پاییزی |
| زمستان | هوا سرد و برفی، بارش سنگین و یخبندان | مناسب برای کوهنوردان و علاقه مندان به برف و ماجراجویی |
آنچه ژیوار را از بسیاری از روستاها و شهرهای ایران متمایز میکند، هوای پاک و مطبوع آن است. صعبالعبور بودن مسیر دسترسی به روستای ژیوار، باعث بکر ماندن طبیعت این روستا شده و همچنین به یکی از مناطق با کمترین آلودگی هوا در کشور تبدیل شود. تنفس هوای سالم کوهستان و استشمام عطر گلها و گیاهان، تجربهای بینظیر برای هر گدشگر خواهدبود.
تاریخچه ژیوار
ژیوار در گویش محلی به معنای «جای زندگی» و در زبان کُردی به معنی «زنده» میباشد. روستای ژیوار در استان کردستان واقع شدهاست؛ استانی که در میان کوهها، دشتها و درههای زیبا قرار دارد. مردم ژیوار باور دارند که در گذشتههای دور، این منطقه، شهری مهم و مرکزی بودهاست. وجود چشمههای پرآب، مراسم سنتی پیرشالیار، معماری خاص و همچنین جمعیت قابلتوجه آن در گذشته، گواهی بر اهمیت تاریخی این روستا است. بر اساس روایتها، ژیوار در دوران ساسانیان جایگاهی ویژه داشته و به نوعی دارای مرکزیت محلی بودهاست.
آثار تاریخی- مذهبی روستای ژیوار
روستای ژیوار علاوه بر طبیعت بکر و هوای پاک، به دلیل وجود آثار تاریخی-مذهبی نیز شهرت دارد.
آرامگاه سلطان اسحاق
در نزدیکی رودخانه سیروان یکی از مهمترین جاذبههای تاریخی-مذهبی کردستان، مقبره سلطان اسحاق قرار دارد که بسیار مورد احترام مردم منطقه است. گفته میشود نسب وی به امام موسی کاظم (ع) میرسد. گفتارهای وی در کتاب «دیوان گوره» که شامل اشعار، ادعیه و مراسم مذهبی آن دوران است گردآوری شدهاست.
پل دو آب
پل دو آب به دلیل محل قرارگرفتن در نقطه تلاقی رود سیروان با چمپاوه رود به این نام شهرت یافتهاست. براساس کتیبهای که روی پل حک شدهاست، سال ساخت آن به ۱۳۱۴ هجری شمسی بازمیگردد. مصالح بهکاررفته در آن سنگ و آهن است، به همین دلیل در طی دو سیلاب شدید دچار آسیبهای جزئی شده، و همچنان پابرجاست. این پل در جنگ تحمیلی منطقهای برای عبور و مرور شد و بارها مورد هدف قرار گرفت اما خوشبختانه سالم ماند.
جاذبههای طبیعی روستای ژیوار
روستای ژیوار در دل کوهستانهای کردستان واقعشده و جاذبههای طبیعی بینظیری از درهها، دشتهای پر از گل، رودخانههای پرآب و دامنههای پوشیده از درختان و مراتع اطراف آن را فرا گرفتهاست.
باغهای میوه
این روستا دارای باغهای وسیع انجیر، انگور و انار است. یکی از اصلیترین محصولات این روستا، انار است که نقش مهمی در زندگی و اقتصاد مردم روستا دارد. قسمتی از باغهای میوه ژیوار در منطقهای به نام «چکن» قرار دارد. چکن از دو بخش تشکیل شدهاست:
چکن وارینه: بخش ابتدایی چکن که در ابتدای رودخانه سیروان قرار دارد، و دارای باغ های انار، انگور و انجیر است. آب مورد نیاز این بخش از رودخانه تامین میشود.
چکن سرینه ( محله بالایی): یکی از محلات روستا است که دارای باغهای میوه میباشد. آبیاری این باغات به صورت سنتی با آب کانی سرچشمه انجام میشود.
آب این سرچشمهها باغهای میوه را به صورت طبیعی و بهطور مداوم آبیاری میکند و باعث رشد بهتر درختان میشود.
رودخانه سیروان
یکی از مهمترین جاذبههای طبیعی در روستای ژیوار رودخانههای متعدد آن است که از کوههای اطراف سرچشمه میگیرند. از بههمپیوستن این رودها، دو رودخانه بزرگ شکل گرفتهاست که مهمترین آنها رودخانه سیروان است. این رودخانه خروشان و دیدنی از سمت غرب روستا عبور میکند و نقش بسیار مهمی در آبادانی و رونق روستا دارد. وجود گلها، درختان و گیاهان متنوع در اطراف رودخانه و زندگی آبزیان فراوان، جلوهای بینظیر به طبیعت ژیوار بخشیدهاست. این رودخانه، اورامانات را به دو بخش تقسیم کردهاست و تا سالها تنها مسیر عبور از آن، پل دو آب بودهاست. در نهایت رودخانه سیروان وارد کردستان عراق میشود که بیانگر اهمیت طبیعی و استراتژیک این رودخانه است.
کوه شاهو و کوههای کوسالان
کوه شاهو با ۳۴۰۰ متر ارتفاع از سطح دریا، یکی از مرتفعترین رشتهکوههای استان کرمانشاه است. این کوه بخشی از رشتهکوه زاگرس است و به دلیل غارهای طبیعی مانند غار قوری قلعه(بزرگترین غار آبی خاورمیانه)، پوشش گیاهی متنوع و چشماندازهای بینظیر مورد توجه کوهنوردان و علاقهمندان به طبیعت قرار گرفتهاست. کوههای کوسالان، در منطقه اورامانات (بین سروآباد و مریوان) قرار دارند که به دلیل طبیعت بکر، گونههای جانوری کمیاب، گیاهان دارویی و مناظر چشمنواز یکی از مناطق حفاظتشده کردستان به شمارمیآید.
دره دربند
در قلب روستای زیبای ژیوار در منطقه اورامانات، درهای به نام دربند قراردارد که به عنوان قدیمیترین محله روستا شناخته میشود. این دره تاریخی همچون گذرگاهی به سوی گذشته است و با قدم گذاشتن در آن میتوان حال و هوای زندگی مردمان ژیوار در روزگاران قدیم را لمس کرد.
چشمه قل
چشمه قل یکی از جاذبههای طبیعی شگفتانگیز در کنار رودخانه سیروان است که با سرریز شدن آب از میان سنگها، چشماندازی بینظیر ایجاد میکند. این چشمه زیبا که حاصل ذوب شدن برفهای ارتفاعات اطراف است، هر سال در اواخر بهار بهطور موقت جاری میشود و طراوت خاصی به منطقه میبخشد.
معماری منحصر به فرد ژیوار
روستای ژیوار در نزدیکی مریوان و درمیان درهای سرسبز قرارگرفتهاست. موقعیت خاص این روستا باعث شده خانهها بهصورت پلکانی ساخته شوند؛ بهطوری که حیاط هر خانه پشتبام خانه پاییندست است. خانههای ژیوار بیشتر از سنگ ساخته شدهاند. این نوع معماری سنتی، علاوه بر زیبایی، هماهنگی کاملی با طبیعت اطراف دارد.
در این روستا هفت محله معروف وجود دارد که نام آنها اولاوه، کراباد، نصار، سرحوض، چکن، ملکوه و بنگا است. محله اولاوه قدیمیترین محله روستای ژیوار است که در دامنه شمالی روستا واقعشده و خانههای آن بصورت پلکانی بر روی هم قرارگرفتهاند، این محله در دامنه کوه دربند جای دارد.
فرهنگ و آداب و رسوم مردم روستای ژیوار
روستای ژیوار نهتنها به خاطر طبیعت بکر و معماری پلکانیاش، بلکه به دلیل آداب و رسوم اصیل کردی نیز اهمیت ویژهای دارد. مردم ژیوار با پوشش محلی رنگارنگ، موسیقی و دفنوازی، جشنهای سنتی مانند مراسم پیرشالیار و آیینهای گروهی، میراث فرهنگی غنی خود را زنده نگه داشتهاند.
مراسم پیرشالیار: این جشن به مناسبت ازدواج پیر شالیار با دختر حاکم بخارا، شاهبهارخاتون برگزار میشود. شروع مراسم با پخش گردوهای باغ پیر شالیار آغازمیشود و ادامه آن شامل قربانی کردن دامها (معمولاً گوسفند)، پخش نذری بین اهالی و مهمانها، رقص و سماع عرفانی، دفنوازی و آوازخوانی گروهی، خواندن اشعار کردی و عرفانی و گردهمایی در مقبره پیر شالیار بخشهای مختلف این مراسم است. این مراسم فرهنگی و سنتی هر سال دوبار، در نیمه بهار و نیمه زمستان برگزار میشود:
| اواخر اردیبهشت | مراسم جنبه آیینی و عرفانی دارد. |
| نیمه بهمن ماه(معروف به عروسی پیرشالیار) | آیینی باشکوه و سنتی که بخش اصلی جشن در همین زمان برگزار می شود. |
مکانهای دیدنی نزدیک به روستای ژیوار
روستای ژیوار به دلیل موقعیت جغرافیایی ویژه خود، به مجموعهای از جاذبههای طبیعی و فرهنگی دسترسی دارد که در ادامه بررسی میشوند.
| جاهای دیدنی نزدیگ پالنگان | فاصله از پالنگان | ویژگیها |
| اورامان تخت | حدود ۱۶ کیلومتر (کمتر از ۱۵ دقیقه رانندگی) | یکی از مقاصد گردشگری نزدیک به روستای ژیوار است؛ و به «هزار ماسوله» شهرت دارد. طبیعت بکر، چشم اندازهای کوهستانی سرسبز و رودخانه های پرآب آن هر گردشگری را مجذوب می کند. |
| پارک آبیدر سنندج | حدود ۱۷۰ تا ۱۷۵ کیلومتر (حدود ۳ تا ۵/۳ ساعت رانندگی) | این تفرجگاه آبی محبوب در ارتفاعات مشرف به شهر واقع شده است و با انبوه درختان، چشمههای طبیعی و فضای سبز وسیع، محیطی آرامشبخش و دلنشین برای استراحت و تفریح ارائه میدهد. این پارک دارای رستورانها، کافهها، زمینهای بازی کودکان و مسیرهای پیادهروی است که همه در کنار هم محیطی لذتبخش برای گردشگران ایجاد میکنند. |
| عمارت وکیل | حدود ۱۷۰ تا ۱۷۵ کیلومتر (حدود ۳ تا ۵/۳ ساعت رانندگی) | یکی از برجسته ترین آثار تاریخی-فرهنگی نزدیک به روستای ژیوار عمارت وکیل در خیابان کشاورز سنندج است که نمونه ای شاخص از معماری دوره زندیه بهشمار می آید. این عمارت تاریخی با تزئینات هنرمندانه و ایوان های باشکوه تصویری زنده از فرهنگ و هنر زندیه را ارائه می دهد. |
اقامتگاههای بومگردی و رستورانهای روستای ژیوار
اقامتگاه بومگردی
در روستای ژیوار به دلیل بافت سنتی و موقعیت جغرافیایی خاصی که حاکم است، تنها یک اقامتگاه بومگردی وجود دارد.
- اقامتگاه ژیوار: اقامتگاه ژیوار با دو واحد اقامتی مجزا و تراسدار در دو طبقه، آماده پذیرش حداکثر ۲۰ مهمان است. این مجموعه شامل:
سوئیت یکخوابه ۸۰ متری در طبقه اول با ۱۵ پله
سوئیت یکخوابه ۹۰ متری در طبقه دوم با ۲۵ پله
هر دو سوئیت دارای سرویس بهداشتی اختصاصی(حمام و سرویس بهداشتی ایرانی) هستند و سرویس کفخواب هستند.
- همچنین می توانید برای اقامت در ژیوار، خانههای سنتی روستایی را اجاره کنید. این خانهها، با معماری خاص و فضای دلنشین خود، تجربهای بینظیر از زندگی در دل کوهستان را برای شما رقم خواهند زد.
رستوران ها و غذاخوری های محلی
در قلب بافت پلکانی روستای ژیوار کردستان، تنها یک غذاخوری محلی به نام کافه رستوران ژیوار قرار دارد. این رستوران سنتی با چشماندازی زیبا رو به رودخانه سیروان، مکانی ایدهآل برای تجربه غذاهای محلی کردستان میباشد.
سوغات روستای ژیوار
سوغات روستای ژیوار، شامل محصولات محلی روستا مانند انار، انگور، انجیر، گردو و لبنیات محلی میباشد که میتوانید از بازارچهها و فروشگاههای محلی ژیوار تهیه کنید.
غذاهای محلی
غذاهای محلی ژیوار نمایانگر سبک سنتی مردم روستا میباشد. شما میتوانید در این سفر طعم اصیل غذاهای کردی را تحربه کنید.
| غذاهای محلی ژیوار | مواد اولیه |
| کلانه | غذای سنتی کردستان با گوشت، سبزیجات و ادویههای محلی، معمولاً با نان تازه سرو میشود. |
| کباب محلی | انواع کبابهای سنتی با گوشت تازه و ادویههای مخصوص. |
| خوراکهای گیاهی و محلی | خورشتها و خوراکهای متنوع با سبزیجات تازه و گیاهان کوهی منطقه. |
| لبنیات محلی | دوغ محلی و لبنیات تازه که با شیر تازه تهیه میشوند و طعمی منحصر به فرد دارند. |