جدید ترین مقالات
روستای دولاب کردستان؛ معرفی جاهای دیدنی و طبیعت روستای پلکانی
- Zahra Soleymani
- 10 دقیقه
- بدون دیدگاه
فهرست مطالب
روستای دولاب کردستان یکی از روستاهای پلکانی و دیدنی منطقه ژاورود است که در دامنه کوه آوالان و در نزدیکی سنندج قرار دارد. بافت پلکانی خانه‌ها، باغ‌های سرسبز، چشمه‌های متعدد و طبیعت کوهستانی، چهره متفاوتی به این روستا بخشیده است. دولاب علاوه بر طبیعت زیبا، به فرهنگ محلی، مراسم سنتی بولاو و محصولات باغی مانند انگور و گیلاس نیز شناخته میشود.
روستای دولاب کجاست؟
روستای دولاب در شهرستان سنندج و منطقه ژاورود شرقی، در دامنه کوه آوالان و حدود ۴۰ کیلومتری جنوب سنندج قرار دارد. این روستای پلکانی که بین سنندج و کامیاران واقع شده، یکی از روستاهای گردشگری کردستان به شمار می‌رود و به‌دلیل طبیعت کوهستانی و بافت پلکانی خود مورد توجه گردشگران است.
| مقصد | فاصله تقریبی |
| سنندج | ۴۰ کیلومتر (حدود ۵۵ دقیقه) |
| کامیاران | ۳۵ کیلومتر (حدود ۴۵ دقیقه) |
| کرمانشاه | ۱۱۴ کیلومتر (حدود ۲ ساعت) |
| اورامان تخت | ۱۵۴ کیلومتر (حدود ۱ ساعت و ۴۵ دقیقه) |
مسیر دسترسی به روستای دولاب
برای دسترسی به روستای دولاب، دو مسیر اصلی پیش روی شما قراردارد که بسته به مبدا حرکت و شرایط جاده می‌توانید مسیر مناسب خود را انتخاب کنید.
| مبدا: سنندج | از مسیر شهر سنندج به سمت جنوب حرکت کنید و پس از عبور از جاده اصلی سنندج - کامیاران و ورود به مسیر فرعی دهستان ژاورود شرقی، به مقصد خواهید رسید. جاده دسترسی به دولاب بیشتر کوهستانی و پیچ‌درپیچ است، اما چشم‌اندازهای طبیعی اطراف مسیر، از جمله دامنه‌های سرسبز و رودخانه‌ی سیروان، سفری دل‌انگیز و تماشایی را رقم می‌زند. |
| مبدا: کامیاران | ابتدا باید از جاده‌های اصلی شهر به سمت دهستان اوالان حرکت کنید. پس از عبور از روستاهای مسیر(اوالان، دیرمولی، وصی سفلی و علیا، نشور علیا) و رسیدن به مسیرهای فرعی منطقه، وارد جاده‌های کوهستانی خواهید شد که شما را به روستای دولاب می‌رساند. |
وضعیت جاده روستای دولاب
- مسیر دسترسی از سمت سنندج از جاده سنندج–کامیاران و سپس مسیر فرعی منتهی به دولاب ادامه پیدا می‌کند. بخش عمده مسیر تا نزدیکی روستا آسفالته است و حدود ۵ کیلومتر پایانی، شرایط متفاوتی دارد.
- حدود ۵ کیلومتر مانده به روستا، جاده خاکی، پرپیچ‌وخم و دارای شیب نسبتاً تند است. بنابراین در این قسمت باید با سرعت پایین و احتیاط بیشتری رانندگی کرد.
- با توجه به کوهستانی‌بودن منطقه و خاکی‌بودن بخش پایانی مسیر، بارندگی و به‌خصوص برف و یخ‌زدگی می‌تواند رفت‌وآمد را دشوارتر کند. در شرایط برفی، استفاده از زنجیر چرخ و بررسی وضعیت جاده پیش از حرکت ضروری است. گزارش‌های محلی نیز هنگام یخ‌زدگی جاده بر استفاده از زنجیر چرخ تأکید کرده‌اند.
- در شرایط عادی و هوای خشک، مسیر با خودروی سواری قابل طی‌کردن است؛ اما بخش خاکی و شیب‌دار پایانی برای خودروهای معمولی نیازمند رانندگی با احتیاط است. در روزهای بارانی، برفی یا یخبندان، بهتر است پیش از حرکت وضعیت مسیر را بررسی کنید و در صورت نامساعدبودن شرایط، از ادامه مسیر با خودروی سواری معمولی خودداری کنید.
موقعیت روستای دولاب روی نقشه
برای مشاهده مسیرهای دسترسی روی دکمه مسیریابی با گوگل مپ کلیک نمایید. سپس در صفحه باز شده در باکس مبدا، شهر خود را بنویسید و در باکس مقصد نیز به صورت پیش‌فرض نام روستا نوشته شده‌است. حالا می‌توانید مسیرهای دسترسی به روستای مورد نظر را مشاهده نمایید.
بهترین زمان سفر به روستای دولاب
بهترین زمان برای سفر به دولاب، بهار و تابستان است. در فصل بهار، دشت‌ها و کوه‌ها یک‌دست سبزشده و باغ‌ها مملو از شکوفه‌های تازه می‌شوند. فصل تابستان نیز به دلیل آب‌وهوای مطبوع و روشن‌بودن روزها، فرصت مناسبی برای کوهنوردی، پیاده‌روی و بازدید از جاذبه‌های طبیعی اطراف فراهم می‌کند. از طرف دیگر، پاییز با رنگ‌های گرم برگ‌ها و زمستان با مناظر برفی، جذابیت خاص خود را دارند، اما برای دسترسی آسان و تجربه گردشگری کامل، بهار و تابستان انتخابی ایده‌آل به شمارمی‌آیند.
تاریخچه روستای دولاب
روستای دولاب، با قدمتی بیش از ۹ قرن، یکی از قدیمی‌ترین و تاریخی‌ترین روستاهای منطقه به شمارمی‌رود. در گویش محلی، «دولاب» به معنای مکانی پرآب است که اشاره به وجود بیش از ۱۶۰ رودخانه و چشمه دائمی در اطراف این روستا دارد. به گفته برخی از اهالی، روستای دولاب توسط فردی به نام اسفندیار بنا شده‌است که مقبره او هنوز در قبرستان سید اسحاق روبروی روستا قابل مشاهده‌است. از طرفی پژوهش‌ها و روایت‌های تاریخی نشان می‌دهند که این روستا احتمالا از یک یا چند روستای قدیمی‌تر شکل گرفته‌است:
- دره غلام ویس: در گذشته روستایی در این منطقه واقع در انتهای دره های «گول‌کین» و «ویه سور» وجودداشته که حدود ۷۰ سال پیش در حین کندن باغ‌ها، اشیای تاریخی مانند زیرسیگاری‌ها و تنورها کشف شده‌اند. بعدها اهالی این روستا به مکان فعلی دولاب نقل مکان کرده‌اند.
- باغات دره نوم: روایت‌های محلی حاکی از آن است که این منطقه در گذشته شهر یهودیان بوده‌است. پیدا شدن اشیا قدیمی مانند کوزه‌ها و خمره‌های گلی گواه این ادعا می‌باشند.
معماری پلکانی روستای دولاب
روستای دولاب دارای بافت فشرده و ساختمان‌های منسجم است که در دل کوهستان و طبیعت اطراف جای گرفته‌اند. این نوع معماری نتیجه محدودیت زمین‌های مسطح و نیاز به سازگاری با شرایط سخت آب و هوایی و همچنین دفاع در برابر تهدیدها بوده‌است. در این سبک، خانه‌ها به صورت فشرده در کنار هم ساخته می‌شوند، به‌طوری که پشت‌بام هر خانه به‌عنوان حیاط خانه دیگر عمل می‌کند و دسترسی‌ها از طریق معابر باریک، دالان‌ها و پله‌های پلکانی تامین میشود.
در مناطق کوهستانی و سردسیر، شیب زمین نقش مهمی در طراحی دارد، زیرا شیب ملایم‌تر باعث گرم‌تر شدن فضا میشود. معماران محلی با رعایت این اصول، توانسته‌اند با فشرده سازی ساخت و سازها نورگیری مناسب طراحی‌کنند تا خانه ها مانع رسیدن نور خورشید به یکدیگر نشوند. بیشتر خانه های روستای دولاب دارای مالکیت خصوصی هستند و قدمت آن‌ها بیش از ۳۰ سال است. معماری این بناها معمولا دو طبقه است. مصالح به کار رفته در ساخت سنگ و چوب در اسکلت و نما، پوشش سقف با چوب و ایزوگام، و استفاده از چوب برای در و پنجره می‌باشد. یکی از جذاب‌ترین بخش‌های سفر به دولاب، قدم‌زدن در بافت پلکانی روستا و تماشای خانه‌ها و چشم‌انداز کوهستان از میان کوچه‌های آن است.
جاهای دیدنی روستای دولاب
-
طبیعت سرسبز دولاب
روستای دولاب با طبیعتی کوهستانی و بکر، یکی از جاذبه‌های گردشگری استان کردستان است. این منطقه با جنگل‌های انبوه، رودخانه‌های پرآب و چشمه‌های طبیعی احاطه‌شده و در تمام فصول سال جلوه‌های متفاوتی از زیبایی را به نمایش می‌گذارد. در تابستان، درختان میوه و باغ‌های سرسبز، همراه با صدای زنبورها و پرندگان، فضایی دل‌انگیز و روح‌نواز ایجادمی‌کند. وجود مناظر پلکانی خانه‌ها در دامنه کوه‌ها همراه با طبیعت دست‌نخورده، تجربه‌ای منحصربه‌فرد برای علاقه‌مندان به طبیعت و گردشگری روستایی فراهم‌می‌کند.
-
زیارتگاه شیخ محمد و شیخ هادی
یکی از جاذبه‌های روستای دولاب، زیارتگاه شیخ هادی و خانقاه شیخ محمد است که در دره‌ای عمیق و سرسبز در ورودی روستا واقع شده‌اند. این مکان مقدس از مهم‌ترین زیارتگاه‌های دراویش و علاقه‌مندان به طریقت‌های مشهور کردستان به شمار می‌رود و به عنوان جاذبه تاریخی – مذهبی مورد توجه مسافران قرار گرفته‌است.
-
کوه آوالان
کوه آوالان یکی از مهم‌ترین جاذبه‌های طبیعی نزدیک روستای دولاب است که در دامنه‌های جنوبی سنندج و در محدوده میان سنندج و کامیاران قرار دارد. ارتفاع قله آوالان حدود ۲۹۷۰ متر است و مسیر صعود آن از محدوده روستای دولاب نیز می‌گذرد. در مسیر کوهپیمایی، چشمه‌های متعدد و چشم‌اندازهای کوهستانی وجود دارد و از فراز قله می‌توان بخش‌هایی از منطقه اطراف، از جمله شهر سنندج و ارتفاعات پیرامون را مشاهده کرد.
صعود به آوالان یک برنامه کوهپیمایی جدی است و برای گردشگران عادی با بازدید کوتاه از روستا نباید با یک جاذبه تفریحی ساده اشتباه گرفته شود. فصل بهار، به‌ویژه اردیبهشت، از زمان‌های مناسب برای صعود به این کوه گزارش شده است.
در نزدیکی کوه آوالان، قله شاه‌نشین با ارتفاع ۲۸۸۰ متر قرار دارد که یکی دیگر از کوه‌های مرتفع منطقه است. این قله در نزدیکی روستای شیان واقع‌شده و فاصله آن از روستای دولاب با خودرو حدود ۴۵ دقیقه است.
-
چشمه‌ها و دره‌های اطراف روستا
یکی از ویژگی‌های طبیعی روستای دولاب، فراوانی چشمه‌ها و آبراهه‌های اطراف آن است. در مسیرهای منتهی به کوه آوالان، چندین چشمه و دره سرسبز دیده میشود که در کنار باغ‌ها و پوشش گیاهی منطقه، چشم‌انداز زیبایی ایجاد کرده‌اند. در مسیر صعود از دولاب به آوالان، دره نوم و چشمه‌هایی مانند چشمه کاک حمه و چشمه‌های مسیر ییلاق شیره‌ساره از نقاط شاخص این محدوده هستند.
این چشمه‌ها و دره‌ها بیشتر برای طبیعت‌گردی و کوهپیمایی مناسب‌اند و در فصل بهار، هم‌زمان با سرسبز شدن دامنه‌ها، جلوه متفاوتی پیدا می‌کنند.
مراسم بولاو در روستای دولاب
مراسم سنتی بولاو هر سال در اواخر شهریور ماه برگزار میشود. این مراسم قدمتی دیرینه دارد و به روش‌های سنتی، انگور تازه باغات روستا به کشمش تبدیل میشود. کشاورزان محلی با ابزار و تکنیک‌های سنتی و بدون استفاده از تجهیزات صنعتی، انگورها را روی بام خانه‌ها، حیاط‌ها و محوطه‌های باز روستا پهن می‌کنند تا با نور خورشید خشک شوند و به کشمش طبیعی تبدیل شوند. بازدید از مراسم بولاو برای گردشگران تجربه‌ای دیدنی و جذاب خواهدبود.
اقامتگاه و غذاخوری در روستای دولاب
در روستای دولاب هتل یا رستوران رسمی وجود ندارد، اما گردشگران می‌توانند در اقامتگاه‌های بومگردی موجود در روستا اقامت و از غذاهای محلی که توسط اقامتگاه‌های بومگردی سرو میشود استفاده کنند.
| اقامتگاه بومگردی | امکانات و مشخصات |
| ژین | دارای اتاق و فضای پذیرایی، آشپزخانه، یخچال، اجاق گاز، تلویزیون و سیستم گرمایشی. |
| ژیوان | اقامتگاه بومگردی در روستای دولاب با امکانات اقامتی و رفاهی؛ جزئیات ظرفیت و امکانات نیازمند تأیید از میزبان است. |
| نیشتمان | دارای ۴ اتاق، آشپزخانه، یخچال، اجاق گاز، تراس، حیاط، آب گرم، سیستم گرمایشی و سرویس بهداشتی. |
| تیشک | اقامتگاه سنتی با ۳ اتاق و ظرفیت حدود ۲۰ نفر، دارای کف‌خواب سنتی، بخاری، کرسی، حمام و سرویس بهداشتی. |
| تریفه | خانه بومی ۴ اتاقه با کف‌خواب، یخچال، اجاق گاز، سیستم گرمایشی، کولر آبی، تراس، تلویزیون و سرویس ایرانی و فرنگی. |
| کابوک | اقامتگاه دوطبقه با ۴ اتاق و ظرفیت حداکثر ۲۳ نفر؛ دارای کف‌خواب و حمام و سرویس بهداشتی مشترک. |
| روژ | خانه بومی دوطبقه با دو سوئیت اقامتی؛ امکانات و ظرفیت دقیق بهتر است پیش از رزرو از میزبان استعلام شود. |
سوغات و غذاهای محلی
سوغات
روستای دولاب از نظر تولید محصولات ارگانیک بسیار قوی است و چندین محصول شاخص آن در کشور شناخته‌شده‌است که به عنوان سوغات از این روستا مورد استقبال گردشگران قرارمی‌گیرد.
- گیلاس دولاب: دولاب مقام نخست تولید گیلاس در استان کردستان را دارد. طعم شیرین و رنگ درخشان گیلاس‌های آن، نتیجه آب‌وهوای خنک و خاک غنی منطقه است.
- انگور و کشمش دولاب: باغ‌های انگور دولاب از مهم‌ترین منابع اقتصادی روستا هستند. انگور تازه و کشمش محلی که با روش سنتی بولاو خشک میشود، که از بهترین نمونه‌های کشور به شمارمی‌روند.
- عسل دولاب: یکی از ناب‌ترین انواع عسل طبیعی که از گل‌های کوهی و باغ‌های سرسبز منطقه به دست می‌آید. این عسل به‌عنوان یکی از سوغات ارگانیک کردستان شناخته میشود.
- سایر محصولات باغی: علاوه بر محصولات شناختهشده سایر میوه‌ها مانند گلابی، سیب، گردو، انجیر، زردآلو و توت هم در این منطقه پرورش داده‌می‌شود.
غذاهای محلی
روستای دولاب در ناحیه‌ای کوهستانی از ایران واقع شده‌است و همین ویژگی باعث‌شده مردم این منطقه به مصرف سبزیجات معطر کوهی علاقه‌مند باشند. الگوی غذایی مردم دولاب ساده، سالم و بر پایه مواد طبیعی و در دسترس شکل گرفته‌است.
- دوخوای کشک (ترکیبی از کشک، بلغور، نخود و نعناع)؛
- دوخوای دوغ (ترکیبی از دوغ، بلغور، نخود و برگ چغندر)؛
- دویینه ( ترکیبی از ترخینه و نعناع خشک)؛
- و نان‌های محلی مانند کلانه، شلکینه و کولیره.
